Wspomnienie o Franciszku Masiaku

Rozmowa z JANEM MASIAKIEM Laureatem nagrody symbolicznej ZA przeprowadzona przez WIESŁAWA SOKOŁOWSKIEGO w kawiarni NORA na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie dnia 3 stycznia 2013 roku

DZIECKO – stanowi lejtmotyw twórczości mego Ojca. Dwie rzeźby zrealizowane jako praca dyplomowa w AKADEMII SZTUK PIĘKNYCH W WARSZAWIE u prof. Tadeusza Breyera. Jedna ma tytuł „Dziecko kroczące” a druga „Dziecko siedzące”.
Rzeźby te zostały wysłane do nowego Jorku (1939) na MIĘDZYNARODOWĄ WYSTAWĘ i nie wróciły już do kraju z powodu wojny. Znalazły się w MUZEUM POLSKIM W CHICAGO.

Teraz niedawno pokazany był „ Chłopiec siedzący” na wystawie, która odbyła się w kaplicy św. Faustyny w parafii św. Jakuba na Placu Narutowicza w Warszawie. Wystawa ta była otwarta przez czerwiec do połowy lipca 2012 roku

- Ale były inne pokazy o których należy tutaj wspomnieć.

- Tak oczywiście w roku 2010 odbył się pokaz rzeźb w Urzędzie Dzielnicowym Warszawa Śródmieście, następnie w roku 2011 w Domu Kultury Śródmieście (ul. Smolna) oraz w podziemiu Kościoła Kamedułów w Lasku Bielańskim, w roku 2012 w Kościele Środowisk Twórczych przy Placu Teatralnym a także w kościele św. Krzyża na Krakowskim Przedmieściu.
Natomiast w Domu Artysty na Mazowieckiej pokazano projekt pomnika Słowackiego

- Oglądając szereg dzieł Twego Ojca zgromadzonych w pracowni, trudno nie oprzeć się wrażeniu, że twórczość ta współbrzmi w sposób szczególny z naszą bardzo trudną i dramatyczną historią. Ja osobiście dobrze się czuję będąc w otoczeniu rzeźb Twego Ojca, tak jakby z tych prac emanowała jakaś nieuchwytna, pozytywna energia.

- Książką, literaturą, historią – tym się Ojciec pasjonował. Żył właściwie w paskudnych czasach. Sztuka a w szczególności rzeźba miała przede wszystkim za zadanie umacniać zawsze słuszną ideologię „zwycięzców”. Dlatego wiele pomników Ojca w konkursach otrzymywało II nagrodę i nie były przeznaczone do realizacji ze względów czysto politycznych. Jednak o tym chciałbym porozmawiać przy innej okazji – bo trudno mi mówić o tych przykrych, trudnych i niezwykle ważnych sprawach przy kuflu piwa.

- Przepraszam Janie, że zaprosiłem cię do tak mrocznego miejsca, ale przecież jesteśmy na SZLAKU KRÓLEWSKIM W WARSZAWIE, w miejscu wręcz świętym dla naszej Polskiej Kultury. Właśnie w takich miejscach mówiło się zawsze w sposób otwarty o wielu wręcz tragicznych rzeczach i o sprawach o których w innych sytuacjach nie wolno było nawet pomruczeć sobie pod nosem.
Ale wróćmy do ZACHĘTY – jak w folderach piszą – do Galerii naszej Polskiej, Narodowej. Rzeźba POLONIA RESTITUTA otwierała ważną wystawę SZTUKA WSZĘDZIE. Byłem na wernisażu i jestem ciągle pod wrażeniem tej niezwykłej rzeźby.

- POLONIA RESTITUTA wieńczyła PAWILON POLSKI NA MIĘDZYNARODOWEJ WYSTAWIE W PARYŻU w roku 1937. A od roku 1938 znalazła się na Gubałówce w Zakopanem i jest tam do dnia dzisiejszego. Jest to rzeźba kuta w miedzianej blasze (a nie odlew w brązie). Ale skoro jesteśmy przy ZACHĘCIE, warto wspomnieć o innej rzeźbie, która była też wystawiona. A mam na myśli PŁYWAKA – rzeźbie, która dostała medal olimpijski na OLIMPIADZIE W BERLINIE 1936 roku. Należy podkreślić, że w latach 1926 –1946 medale olimpijskie przyznawano nie tylko sportowcom, ale także i artystom. I właśnie mój Ojciec jest takim medalistą olimpijskim.

Z obowiązku kronikarskiego chcę dodać, że oprócz PŁYWAKA na wystawie olimpijskiej znalazła się druga rzeźba ŁYŻWIARKA.

- Te sukcesy Twego Ojca napawają cię radością i na pewno wpływają w sposób pozytywny na dzień dzisiejszy, tym bardziej, że gro swego czasu poświęcasz na przeróżne zabiegi aby dorobek swego Ojca zachować w należytym porządku. Nasza redakcja także czyni starania by przywracać pamięć i szanować to, co jest warte szacunku, dlatego jest z Tobą.

- Od śmierci ojca (1997) opiekuję się jego dorobkiem artystycznym i chciałbym aby powstało muzeum w pracowni w której pracował od 1945 roku do ostatniej chwili. Teraz przeprowadzany jest remont. Nie postępuje on w zadawalający sposób, bo sytuacja ogólna w kulturze jest bardzo nieciekawa.

- Jaka perspektywa, mimo tych trudnych czasów.

- Przewidywana jest w maju br. monograficzna wystawa mego Ojca w MUZEUM SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ W CHEŁMIE.

- Dziękuję za spotkanie i życzę powodzenia.

rozmawiał: Wiesław Sokołowski