Przez prawie całe moje życie podróże były okazją do pogłębienia wiedzy z historii sztuki.
Brałem aparat, kamerę i dokumentowałem na własny użytek.
Dwa lata temu powiedziałem sobie "starczy" i od tej pory podróże służą tylko wypoczynkowi, oraz regeneracji sił.
Tyle, że mózgu nie da się zostawić w domu.
I z tego powodu pojawiające się zjawiska stają się przedmiotem mimowolnej analizy.
W Chorwacji istnieją trzy znane miejscowości turystyczne o nazwie "Baška".
To Baška voda, Stara Baška i po prostu Baška.
Zapytałem Chorwata: co oznacza w ich języku słowo Baška? A ten odrzekł, że nic nie oznacza i najpewniej słowo to wywodzi się z języka tureckiego.
Faktycznie, jest takie w języku tureckim i tłumaczyć je można na "inny-inna" - w sensie zjawiska.
Ja jednak uznałem, że najpewniej Chorwaci - podobnie jak My - zapomnieli jego znaczenie. Dowodem na to jest fakt, że na Słowacji są miejscowości nazywające się "Baśka".
Kiedy jednak jadąc przez Chorwację widzę znajomo brzmiący nazwy miejscowości "Łukowica", "Rogoźnica", "Jasienica" i wiele podobnych - to natychmiast przypominają się wspólne korzenie.
A zrodziły się tam - gdzie byłem ostatnio, czyli na wyspie Krk, w mieście Krk.
W tym miejscu muszę wyjaśnić, że w języku chorwackim głoska "r" może tworzyć sylabę, a więc jest odpowiednikiem samogłoski.
Dlatego więc chorwackie "Krk" to nasze rodzime Krak.
Wedle zapisu Wincentego Kadłubka: książę Krak przybył z południa - gdzie walczył z Galami i Rzymianami.
Natomiast bizantyjski cesarz i kronikarz Konstantyn VII Porfirogeneta zapisał, że "w VII wieku część plemion chorwackich miało wyruszyć na Bałkany (na terytorium dzisiejszej Chorwacji) na zaproszenie cesarza Bizancjum Herakliusza, by bronić granic cesarstwa. Reszta Chorwatów pozostała w swojej dawnej ojczyźnie mając oddzielnego władcę".
Według Nestora z Kijowa Biali Chorwaci byli protoplastami Lachów.
I tu mamy istotną zagwozdkę: czy Chorwaci przybyli z północy na Bałkany, czy też z Bałkanów przybyli do Małopolski, która uważana jest za miejsce osiedlenia Białych Chorwatów nazywanych też Lachami, albo Lendzielami. I stąd węgierskie słowo Lengyel ország - Polski kraj. A Lengyelország to Polska.
Należy przypuszczać, że i w języku staropolskim słowo "baśka" oznaczało coś zupełnie innego - niż obecne zdrobnienie od imienia Barbara.
Jest jednak wiele wspólnych nazw - które trwają w słowiańskich językach. Na przykład imiona:
Kaźmir - Kazimierz
Divna – piękna
Mila – miła
Sretna – szczęśliwa
Vedrana – pogodna
Vesela – radosna
Vjera – wiara
Itd. itp.
Na naszym stosunku do Chorwatów cień kładzie historia Ustaszy.
Mimo tego od lat siedemdziesiątych - a więc jeszcze czasów "komuny", wakacje w Chorwacji są bardzo popularnym kierunkiem podróży Polaków. Do tego stopnia, że na wzór innych nacji - zdominowaliśmy niektóre miejscowości, które etnicznie bardzo przypominają polskie plaże.
Chorwaci - wraz z Serbami podbierają sobie dziedzictwo Nikoli Tesli, który urodził się w Chorwacji - w rodzinie serbskiej.
Warto więc pamiętać, że świat nie jest dwubiegunowy.
W naszym pojmowaniu sceny politycznej widzimy tylko Rosję i Niemcy. A przecież moglibyśmy się rozglądnąć dookoła i zobaczyć jeszcze inne bliskie nam narody.
|
