|
| "Górale to męczą konie" |
|
| Powiedziałam prezesowi (Kaczyńskiemu), że górale bardzo na nich liczą, to są ich wyborcy, a prezes odpowiedział mi na to: "Górale to męczą konie". Byłam w szoku, że przy tak ważnym temacie gospodarczym mówi takie rzeczy - relacjonuje posłanka. |
|
| Orwell 2025 w USA |
|
Nielegalni imigranci są z pewnością problemem w USA.
Jednak atak opancerzonych jednostek Policji na samotne kobiety z dziećmi i wysadzanie domów legalnych imigrantów tylko dlatego, że tak się podoba psychopatom z Policji świadczy o tym, że USA upodobniło się w działaniach wobec własnych obywateli - do postępowania Izraela wobec Palestyńczyków.
|
|
| Sąd nie chce wysłuchać byłych pacjentów profesora Talara |
|
| Profesor Jan Talar, z powodzeniem przywracający do sprawności pacjentów, którym inni medycy nie dawali szans przeżycia, po raz kolejny stanąć musiał przed Okręgową Izbą Lekarską prowadzącą przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. Sprawa została zawieszona do 1 października. |
|
| Próba upodmiotowienia obywateli za pośrednictwem internetu |
|
| Celem serwisu jest umożliwienie obywatelom wyrażenia swojej woli w najważniejszych dla nich sprawach. |
|
| Po tych szczepionkach 12-15 letnie dzieci umierają na krwotoki mózgu, zawały serca, niewydolność serca |
|
|
|
| Covid to operacja wojskowa |
|
| Nowa holenderska minister zdrowia wyznaje: „Musimy wykonywać rozkazy NATO, USA i NCTV; Covid to operacja wojskowa” |
|
| Jak tlenek grafenu reaguje w organizmie |
|
| Przez szczepionkę dostaje się do tkanek i "mnoży się", tworząc sieć przewodzącą w całym ciele, a następnie... |
|
| "Służę ludziom, nie instytucjom" |
|
Główny komisarz policji w Dortmund w przemówieniu do narodu niemieckiego…
I do POLICJI !!
|
|
| Nakaz aresztowania byłego Ministra Zdrowia Łukasza Szumowskiego |
|
| |
|
| Lyndon B. Johnson i jego rola w zabójstwie J. F. Kennedy’ego przeprowadzonym w imieniu Izraela |
|
| |
|
| To tylko... / It's just... |
|
| Jak Nas wganiają w kajdany |
|
| Bruksela już we wrześniu 2019 r. czyniła przygotrowania do pseudopandemii |
|
| |
|
| Szczepienia przeciw Covid prowadzą do uszkodzenia płuc |
|
| |
|
| We Włoszech nadal zabija się ludzi respiratorami i propofolem… |
|
| Od tych morderstw pod respiratorami rozpoczęto pseudo-pandemię |
|
| Kompleksowe badania wykazały spójne zmiany patofizjologiczne po szczepieniu szczepionkami anty-COVID-19 |
|
| |
|
| Prof. Sucharit Bhakdi: wykład na temat szczepień |
|
| |
|
| Przemoc seksualna wobec dzieci |
|
| Organizacje pedofilskie na najwyższych szczeblach władzy |
|
| Zdjęcia zawartości szczepionek na Covid-19 |
|
| |
|
| Jak bankierzy wciągnęli USA w II wojnę światową |
|
| Tajemnica Pearl Harbor. Prawda, którą ukrywają Amerykanie. |
|
| Ivan Komarenko wywiad dla Głos Obywatelski |
|
| W obronie Naszej wolności |
więcej -> |
|
plastyki, plastycy
|
|
 Plastyka ma wiele znaczeń - sztuki plastyczne, sztuki piękne; wyrazistość kształtów, chirurgia plastyczna, gimnastyka poprawiająca harmonię ruchową. Pochodzi od greckiego słowa -
plastiké téchne (od plastikós 'plastyczny'), w którym - w naturalny sposób dla naszego języka - dokonała się zamiana i na y. Plastik (ang. plastic z
łac. plasticus 'plastyczny') to taka masa plasticzna, czyli tworzywo raczej synteticzne ni?li sztuczne; również rodzaj materiału wybuchowego.
Odróżnianie plastyk/plastik zapewne nastąpiło w zderzeniu z językiem angielskim w aspekcie gwałtownego rozwoju przemysłu chemicznego - tworzywa sztuczne i syntetyczne. Stąd
plastiki, syntetiki, elastiki... I jesteśmy tu bardziej uczuleni niż sami Anglicy, bowiem dla nich nie ma znaczenia, czy ich odpowiedniki typu
plastyk, plastyczny i plastykowy (zawierające w oryginałach i) dotyczą osób czy przedmiotów. Oni nie zaprzątają sobie tym uwagi - z kontekstu orientują się w znaczeniu przekazu. A u
nas powstają opracowania (łącznie z niniejszym) dotyczące różnic plastyk/plastik... Nie dość, że mamy masę (ale nie... plastyczną) innych, całkowicie nieznanych innym narodom problemów językowych,
to jeszcze i ten...
Kosmetyk (gr. kosmetikós 'sprawny w zdobieniu') to środek do poprawiania lub zachowywania urody ciała, zwłaszcza twarzy (np. szminka, krem).
Kosmetyczki to specjalistki wykonujące zabiegi kosmetyczne, ale również - małe torebki bez uchwytu służące do przechowywania kosmetyków.
Wiele kobiet pracuje w zawodach uznawanych za typowo męskie, ale także mężczy?ni pracują w zawodach kobiecych, przeto mogą być problemy językowe z określeniem takich osób. I tak, pan będący odpowiednikiem kosmetyczki to może kosmetyk?
Cóż z tego, że kosmetyk to również środek do poprawiania lub zachowywania urody ciała... Wszak słowo plastyk również nie ma jednoznacznego znaczenia...
Stylistka, dwie plastyczki, trzy kosmetyczki oraz czterej kosmetycy (albo czterech kosmetyków) pracują/pracuje w nowo otwartej firmie zajmującej się kreowaniem imażów (albo
imaży) swych klientów, czyli tworzeniem ich wizerunków.
Pewien uprzejmy kosmetyk zaproponował zastosowanie rewelacyjnego kosmetyku.
Dzisiaj nie było jej ulubionego kosmetyku; nie było również przystojnego kosmetyka.
Na półce zauważyła znany kosmetyk do twarzy. Przez okno dostrzegła znanego kosmetyka o sympatycznej twarzy.
Dwaj kosmetycy oraz czterej plastycy pojechali na konkurs wizażu i balejażu.
Zwolennicy wyrazu plastik (ma odróżniać się od plastyk w "ludzkim" znaczeniu) zapominają, że jest wiele słów, których znaczenie jest uzależnione od kontekstu wypowiedzi. Nie ma potrzeby
wyróżniania słów plastyk/plastik, podobnie jak nie ma takiej potrzeby w przypadku kosmetyk/kosmetik (człowiek/preparat) - Trójmiejscy
plastycy, w tym nauczyciele plastyki, zaproponowali, aby wszystkie zużyte plastyki były powtórnie wykorzystywane w przemyśle, w obiegu określanym jako recykling [recykling].
Jeśli uznać, że transatlantyki to statki albo samoloty przemierzające bezmiar Oceanu Atlantyckiego, można przyjąć, że marynarze, lotnicy pracujący na owych pojazdach, a nawet pasażerowie nimi podróżujący, to
transatlantycy. Nie ma potrzeby wprowadzenia podziału transatlantyk/transatlantik (człowiek/pojazd).
Niestety, słowniki - w tym Ortograficzny słownik języka polskiego (wyd. 2001, redakcja naukowa Andrzej Markowski), a w ślad za nim słownik Wiem Onet - podają elastik nawiązując zapewne do wyrazów
plastik, syntetik... Oba wymienione słowniki mają elastil/elastyl ze słusznym wskazaniem na drugą formę, przyja?niejszą naszemu językowi. Jest to
termin oznaczający rodzaj poliamidowej skręcanej przędzy do wyrobu elastycznych tkanin oraz tkaninę z takiej przędzy. Zatem - rękawice elastylowe, nie elastilowe. Skoro już o skręcaniu - pozdrowienia dla
polonistów skręcanych niniejszymi wywodami; podczas rozważań więcej elastyczności (nie elasticzności)!
Encyklopedia Wiem Onet ma hasła elastil oraz elastyna (substancja nadająca tkankom rozciągliwość i sprężystość), przy czym w obu przypadkach podaje jednakowe ?ródło - łac.
elasticus ('sprężysty'). Wyrazy polskie, o podobnych językowych korzeniach, powinny być spolszczone w jednakowy sposób, z preferencją y przed i.
Słowo elastyka (raczej potoczne) stosowane jest zamiast elastyczność - elastyka cenowa producenta, elastyka układu
napędowego przy niskich obrotach. Elastyk to elastyczna tkanina z włókien chemicznych, głównie na bazie poliuretanu, ale można uznać, że również jest to człowiek łatwo poddający się naciskom innych osób.
Niezrzeszeni Polacy to indywidualiści, zatem nie elastycy, jednak w partyjnych grupach nacisku tworzą stado nazbyt uległych elastyków.
Wyszły z mody wszelkie elastyki, czyli ciuchy z włókien chemicznych.
Do partii przyjęto nieciekawego typa - znanego elastyka a lizusa.
W reklamie pokazano nowy typ kostiumu - lekki elastyk na zimę.
Metaloplastycy to specjaliści (plastycy) wykonujący przedmioty artystyczne z metalu (określane jako... metaloplastyki), jednakże nie ma propozycji,
aby odróżnić je według wzoru plastyk/plastik - mataloplastycy/mataloplastiki. Zamiast metaloplastyk (osoba)
można zastosować synonim toreuta (gr. toreutikós 'metaloplastyczny'), zaś zamiast metaloplastyka (sztuka) - toreutyka. Czyżby artystów można byłoby
określić słowem toreuci (poeta/poeci), zaś ich wyroby - toreutyki? A może owi specjaliści to jednak toreutycy (teoretyk/teoretycy)?
Niezależnie, czy przyjmiemy toreuta czy toreutyk, to jednak nikt nie zaproponuje wyrazu toreutik w znaczeniu przedmiotów, aby ułatwić ich odróżnienie od artystów, czyli
od toreut(yk)ów...
Hasło syntetyk również nie jest jednoznaczne, ponieważ syntetycy to specjaliści chemicy albo dociekliwi badacze w rozmaitych dziedzinach, natomiast syntetyki
to produkty przemysłu chemicznego (tworzywa syntetyczne). Aby odróżniać znaczenia "ludzkie" od "przedmiotowych" nie wprowadzimy dualizmu syntetyk/syntetik oraz syntetyczne/synteticzne
(metody/tworzywa), podobnie nie wprowadzamy - plastyczne/plasticzne (sztuki/tworzywa). Przy okazji - tworzywa dzielimy na naturalne, sztuczne i syntetyczne, przy czym dwa ostatnie rodzaje są często wzajemnie mylone.
Wiele słów przejęliśmy z języków obcych, jednak nasi przodkowie w sympatyczny sposób rozstrzygnęli problem -tyk/-tik. Zatem - romantyk (fr. romantique), reumatyk (z
łac. rheumatismus), befsztyk oraz rumsztyk (potrawy z mięsa; ang. beefsteak, rumpsteak).
Pó?niejsi poloniści zaproponowali termin butik (nieduży sklep, z modnymi ubiorami i galanterią produkowanymi w krótkich seriach; fr. boutique), a mogli śmielej, czyli butyk -
W centrum zbudowano nowoczesny kompleks restauracyjno-butykowy.
Toksyna (ang./fr. toxin z łac. toxicum 'trucizna', z gr. toksikón) - organiczna substancja o właściwościach trujących dla innego organizmu.
Dlaczego rozmaici narkomani, ćpuni i toksycy aplikują sobie trucizny wszelakie, czyli toksyki? Przecież nie - Ołów i inne toksiki znalezione w glebie mogą być przeszkodą w produkcji ekologicznej
żywności.
Według znanego polonisty - Tworzywo to plastik lub plastyk. Obie nazwy są poprawne, ale druga jest dwuznaczna - oznacza także artystę.
Nikt nie zaproponuje, aby wprowadzić rozróżnienie grafyk/grafik (rysownik/wykres). Nie tylko dlatego, że ?ródłosłów (gr. graphiké téchne 'sztuka malowania') nie zawiera y, bowiem
zwolennicy wyrazu plastik nie powołują się na oryginał, gdyż musieliby również w ten sposób opisywać to słowo w znaczeniu artysta... Jeśli uznać, że fyk w polszczy?nie przechodzi w
fik, przeto należałoby zaakceptować tyk zamiast tik, z wyjątkami w rodzaju tik (nerwowy), który zapewne zagości na szlachetnych twarzach znakomitych polonistów
podczas czytania niniejszego wywodu...
Czy istnieją inne niż plastyk/plastik dwuwariantowe terminy oznaczające bliskoznaczne słowa a różniące się jedynie literami i/y? Akceptatorzy formy hobbistyczny
ugięli się pod wpływem rozsądnej argumentacji i zamienili ów słownikowy wyraz na hobbystyczny (wszak od hobby)... Ile podobnych błędów popełniono podczas ewolucji naszego języka? Oczywiście - nie popełnia błędów ten, kto nic nie robi, ale
czy nie uniknęlibyśmy wielu nieporozumień, gdyby wnikliwiej analizowano problemy językowe? Nie wiadomo, czy w Słowniku wyrazów obcych (Kopaliński) współautorzy kierowali się chęcią podobnego rozróżnienia, czy popełnili jednak błąd, bowiem czytamy tam: reżim - rząd
(zwłaszcza nielegalny, nieuznawany), system władzy (zwłaszcza w znaczeniu ujemnym); reżym - dieta; warunki pracy maszyn.
Niekonsekwencję zawiera Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny (Warszawa, 2001) - ma plastyk oraz plastik, ale jedynie... termoplastyk. Czyżby
hasło to oznaczało artystę zajmującego się termicznym oddziaływaniem na materię? A tu niespodzianka - termoplastyk to... tworzywo sztuczne niewrażliwe na działanie wielu cieczy. I znani propagatorzy (a autorzy większości słowników) naszego języka
zostawiają na lodzie zwolenników dualizmu plastyk/plastik, bowiem druga część owego słowa sugeruje, że termoplastycy to plastycy zajmujący
się twórczością w podwyższonych temperaturach (artyści kowale?). Jako tworzywo powinno być pisane w postaci termoplastik, skoro już przyjęto nieszczęsną formę plastik.
Tenże słownik ma hasło plastykowanie (antykorozyjne i/lub ozdobne pokrywanie plastykiem). Skoro nie dotyczy to działalności plastyka, to logiczniej
byłoby plastikowanie plastikiem...
Kolejna niekonsekwencja - plastyfikator to substancja dodawana do plastyku, aby poprawić jego właściwości plastyczne. Byłoby rozsądniej plastifikator
dodawać do plastiku...
Utwory przesadnie wysławiające zwykle osoby wpływowe, to panegiryki (fr. panégyrique z łac. panegyricus, z gr. panegyrikós), jednak nie... panegyryki.
Może uznać, że panegirycy to osoby piszące lub wygłaszające owe literackie dziełka? Wszak liryki oraz lirycy.
Zbiór osobliwości (np. gabinet figur woskowych) to panoptikum (łac. panopticum z gr. pán 'wszystko' oraz optikós 'dotyczący wzroku'). Może jednak panoptyk
oraz mnogo panoptyki zamiast panoptika? Wszak mamy - akustyk, antyk, gotyk,
tryptyk. Że kojarzy się ze specjalistą od okularów? I cóż z tego - paneuropa (również od wielkiej litery) to także krój czcionki, pantalony to portki,
pantarka to perlica domowa (ptak)...
Dawne urządzenie pozwalające na jednoczesne oglądanie przez wiele osób różnych fotograficznych obrazów stereoskopowych to fotoplastykon (raczej nie fotoplastikon); także pomieszczenie z takim
urządzeniem jako miejsce pokazów.
W liczbie mnogiej istnieje wiele par wyrazów, z których pierwszy jest w liczbie pojedynczej rzeczownikiem rodzaju żeńskiego, zaś drugi - rodzaju męskiego, np. akustyki/akustycy,
etyki/etycy, optyki/optycy, plastyki/plastycy,
polityki/politycy, praktyki/praktycy, krytyki/krytycy,
taktyki/taktycy.
Semtex to oryginalna nazwa materiału wybuchowego produkowanego w Czechach. Jest bezpieczny w zastosowaniu (wybucha tylko przy użyciu detonatora), przypomina plastyk i dlatego potocznie jest określany właśnie jako
plastyk/plastik. Potocznie można go określać jako semteks, także w przypadku podobnych materiałów produkowanych przez konkurencję (wszak elektroluks to obecnie odkurzacz
produkowany przez firmę Elektrolux albo przez innych producentów naśladujących wynalazców).
Po dość wybuchowych rozważaniach
proponuję wyeliminować ze słownika wyraz
plastik
jako zbędny i niewłaściwy
Zatem wyłącznie - plastykowe pieniądze, plastykowane karty do gry (powlekane plastykiem), plastykowe
zabawki i opakowania, żywność opakowana w folię, czyli zafoliowana (zaplastykowana), sklep dla plastyków oraz przerób plastyku.
Z poważaniem
Mirosław Naleziński
Wysłano 11 listopada 2004 do Rady Języka Polskiego oraz do Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego
www.mirnal.neostrada.pl
Artykuły zamieszczane są przez:
- Radiopomost, Arizona - www.radiopomost.com
- miesięcznik Wir, Kanada - www.wir.ca
- Polskie Niezależne Media - www.zaprasza.net
|
|
12 listopad 2004
|
|
Mirosław Naleziński, Gdynia
|
|
|
|
NOWA DEMOKRACJA. Jak rządzić w XXI wieku?
styczeń 15, 2003
PHILIP GOULD The Spectator
|
Żydzi z USA oszukują ocalałych?
wrzesień 28, 2007
BIBULA
|
Agentura wygrała 28 lat
lipiec 12, 2008
przeslala Elzbieta Gawlas Toronto
|
Bogusław Maśliński: Szale Goryczy Bezprawia w Majestacie Państwa w Polsce.
maj 4, 2007
Bogusław Maśliński
|
Panosząca się Postępowa Ideologia
grudzień 3, 2007
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Skałka nie dla Miłosza (II)
grudzień 18, 2004
Wojciech Wła?liński
|
"Największa na świecie kolacja wigilijna"
grudzień 24, 2004
zaprasza.net
|
Wojciech Papis apeluje o pomoc dla Matek pokrzywdzonych przez ZUS
luty 21, 2009
Wojciech Papis
|
Miller "wykolegował" Piwnik i odsunął rozpoczęcie procesu w sprawie FOOZ
czerwiec 28, 2002
PAP
|
"Raport mniejszości"
czerwiec 24, 2005
piotrek gilek
|
Kolejny rekord Nocy Muzeów
maj 23, 2007
|
Za prezydentury Tuska to było(by?) fajnie
grudzień 10, 2005
”Pestka”
|
Co jest nie tak z IMF (Miedzynarodowy Fundusz Walutowy) i WB (Bank Swiatowy)?
styczeń 6, 2003
|
"Brzytew", czyli wolność wynegocjowana
wrzesień 5, 2006
Mirosław Kokoszkiewicz
|
Kartki z historii USA i Polski
październik 11, 2008
Dariusz Kosiur
|
Bronislaw Geremek nie zyje
lipiec 13, 2008
...
|
"Czy Papież przeprosi ofiary Solidarności" (6)
listopad 14, 2003
Anna Kozioł
|
Nie zniechecaj Patriotow!
styczeń 20, 2007
Poeta
|
Populizm zamieszany racjonalizmem
kwiecień 22, 2004
PAP
|
Samorozwiązanie Parlamentu?
maj 5, 2005
opolskoma
|
więcej -> |
|
