ZAPRASZA.net POLSKA ZAPRASZA KRAKÓW ZAPRASZA TV ZAPRASZA ART ZAPRASZA
Dodaj artykuł  

KIM JESTEŚMY ARTYKUŁY CIEKAWE LINKI 2002-2009 NASZ PATRONAT KRONIKA KRAKOWA DZIŚ W POLSCE

Ciekawe strony

Kaczyński również nas w to wciągnął 
Zbrodnie wojskowe w Iraku 
Strona Krzysztofa Wyszkowskiego 
Strona domowa Krzystofa Wyszkowskiego 
Młodzież izraelska w Polsce 
Doskonały dokument o wycieczce młodzieży izraelskiej do Polski. 
Charlie Sheen & Alex Jones on 9/11 
Znany aktor Hollywood aktor zebrał się na odwagę powiedzenia tego co myśli o 11 września 2001 roku 
Kanciarze z Wall Street 
Film przedstawia kulisy Wall street . Metody działania , które doprowadziły w ciągu kilku ostatnich lat do wywołania kryzysu finansowego. 
Wołyń 1943. sł. muz. Lech Makowiecki  
Wołyń 1943. sł. muz. Lech Makowiecki. Utwór z płyty "Patriotyzm" 
Skazany za pestki moreli, B17  
Faszyzm w barwach demokracji 
Ameryka: Od Wolności do faszyzmu 
Amerykanie zaczynają rozumieć - co się dzieje z ich krajem. O tym mówi film pod wskazanym linkiem. 
Żydzi tradycjonaliści przeciwko syjonistom 
 
Nie dajmy się lobbystom energetyki jądrowej! Wywiad z prof. Mirosławem 
Energetyka jądrowa jest przeżytkiem - nadzieje na tanią energię dawała w latach 60. ubiegłego stulecia, czyli przed pół wiekiem. Okazało się natomiast, że jest kosztowna, niebezpieczna, i nie wiadomo, jak poradzić sobie np. z jej odpadami. Istnieje jednak silne lobby łapówkarskie, które wciska energię jądrową do krajów słabych politycznie i gospodarczo. Nie możemy się mu poddać. 
Niemcy 1940 - Izrael 2009 - Szokujące zdjęcia 
 
Patriotyzm 
Piosenka Lecha Makowieckiego 
Niezależna witryna Alexa Jones'a 
Alex Jones należy do nielicznych ludzi na świecie którzy mają odwagę mówić prawdę o antyspołecznej konspiracji 
Przedsiębiorstwo holokaust 
Telewizyjny wywiad z Normanem Finkelsteinem 
"patriotyzm" po 1989 roku 
komentarz zbędny 
PAKT WOJSKOWY POLSKA - IZRAEL.  
Ewa Jasiewicz,Yonatan Shapira na spotkaniu w Krakowie 22 czerwca 2010  
Na straży wolności: Goldman Sachs  
Gerald Celente i John Stossel rozmawiają z sędzią Napolitano o różnych, nie do końca jasnych powiązaniach, między amerykańskimi bankami i rządem USA. Największe podejrzenia budzi bank Goldman Sachs, który ma dziwną nadreprezentację we władzach rządowych. Dla przypomnienia, dodam, że pracownikiem tego banku jest były premier RP, Kazimierz Marcinkiewicz, a bank był zamieszany w spekulacje na złotówce. 
Historia kontroli bankowej w USA 
Dyktatura banków i ich system zadłużający, nie są ograniczone do jednego kraju, ale istnieją w każdym kraju na świecie.  
Wezwanie do przebudzenia 
Film opisujący mechanizmy ekonomicznej władzy nad światem 
Kto mordował w Katyniu 
Izraelska gazeta „Maariv” z 21 lipca 1971 r. wyjawia końcowy sekret katyńskiej masakry. 
więcej ->

 
 

plastyki, plastycy

Plastyka ma wiele znaczeń - sztuki plastyczne, sztuki piękne; wyrazistość kształtów, chirurgia plastyczna, gimnastyka poprawiająca harmonię ruchową. Pochodzi od greckiego słowa -
plastiké téchne
(od plastikós 'plastyczny'), w którym - w naturalny sposób dla naszego języka - dokonała się zamiana i na y.    Plastik (ang. plastic z
łac. plasticus 'plastyczny') to taka masa plasticzna, czyli tworzywo raczej synteticzne ni?li sztuczne; również rodzaj materiału wybuchowego. 

    Odróżnianie plastyk/plastik zapewne nastąpiło w zderzeniu z językiem angielskim w aspekcie gwałtownego rozwoju przemysłu chemicznego - tworzywa sztuczne i syntetyczne. Stąd
plastiki
, syntetiki, elastiki... I jesteśmy tu bardziej uczuleni niż sami Anglicy, bowiem dla nich nie ma znaczenia, czy ich odpowiedniki typu
plastyk
, plastyczny i plastykowy (zawierające w oryginałach i) dotyczą osób czy przedmiotów. Oni nie zaprzątają sobie tym uwagi - z kontekstu orientują się w znaczeniu przekazu. A u
nas powstają opracowania (łącznie z niniejszym) dotyczące różnic plastyk/plastik... Nie dość, że mamy masę (ale nie... plastyczną) innych, całkowicie nieznanych innym narodom problemów językowych,
to jeszcze i ten...
    Kosmetyk (gr. kosmetikós 'sprawny w zdobieniu') to środek do poprawiania lub zachowywania urody ciała, zwłaszcza twarzy (np. szminka, krem).
    Kosmetyczki to specjalistki wykonujące zabiegi kosmetyczne, ale również  - małe torebki bez uchwytu służące do przechowywania kosmetyków.
    Wiele kobiet pracuje w zawodach uznawanych za typowo męskie, ale także mężczy?ni pracują w zawodach kobiecych, przeto mogą być problemy językowe z określeniem takich osób. I tak, pan będący odpowiednikiem kosmetyczki to może kosmetyk?
Cóż z tego, że kosmetyk to również środek do poprawiania lub zachowywania urody ciała... Wszak słowo plastyk również nie ma jednoznacznego znaczenia...
    Stylistka, dwie plastyczki, trzy kosmetyczki oraz czterej kosmetycy (albo czterech kosmetyków) pracują/pracuje w nowo otwartej firmie zajmującej się kreowaniem imażów (albo
imaży
) swych klientów, czyli tworzeniem ich wizerunków.
    Pewien uprzejmy kosmetyk zaproponował zastosowanie rewelacyjnego kosmetyku.
    Dzisiaj nie było jej ulubionego kosmetyku; nie było również przystojnego kosmetyka.
    Na półce zauważyła znany kosmetyk do twarzy. Przez okno dostrzegła znanego kosmetyka o sympatycznej twarzy.
    Dwaj kosmetycy oraz czterej plastycy pojechali na konkurs wizażu i balejażu.
    Zwolennicy wyrazu plastik (ma odróżniać się od plastyk w "ludzkim" znaczeniu) zapominają, że jest wiele słów, których znaczenie jest uzależnione od kontekstu wypowiedzi. Nie ma potrzeby
wyróżniania słów plastyk/plastik, podobnie jak nie ma takiej potrzeby w przypadku kosmetyk/kosmetik (człowiek/preparat) - Trójmiejscy
plastycy, w tym nauczyciele plastyki, zaproponowali, aby wszystkie zużyte plastyki były powtórnie wykorzystywane w przemyśle, w obiegu określanym jako recykling
[recykling].
    Jeśli uznać, że transatlantyki to statki albo samoloty przemierzające bezmiar Oceanu Atlantyckiego, można przyjąć, że marynarze, lotnicy pracujący na owych pojazdach, a nawet pasażerowie nimi podróżujący, to
transatlantycy
. Nie ma potrzeby wprowadzenia podziału transatlantyk/transatlantik (człowiek/pojazd).
    Niestety, słowniki - w tym Ortograficzny słownik języka polskiego (wyd. 2001, redakcja naukowa Andrzej Markowski), a w ślad za nim słownik Wiem Onet - podają elastik nawiązując zapewne do wyrazów
plastik
, syntetik... Oba wymienione słowniki mają elastil/elastyl ze słusznym wskazaniem na drugą formę, przyja?niejszą naszemu językowi. Jest to
termin oznaczający rodzaj poliamidowej skręcanej przędzy do wyrobu elastycznych tkanin oraz tkaninę z takiej przędzy. Zatem - rękawice elastylowe, nie elastilowe. Skoro już o skręcaniu - pozdrowienia dla
polonistów skręcanych niniejszymi wywodami; podczas rozważań więcej elastyczności (nie elasticzności)!
    Encyklopedia Wiem Onet ma hasła elastil oraz elastyna (substancja nadająca tkankom rozciągliwość i sprężystość), przy czym w obu przypadkach podaje jednakowe ?ródło - łac.
elasticus
('sprężysty'). Wyrazy polskie, o podobnych językowych korzeniach, powinny być spolszczone w jednakowy sposób, z preferencją y przed i.
    Słowo elastyka (raczej potoczne) stosowane jest zamiast elastyczność - elastyka cenowa producenta, elastyka układu
napędowego przy niskich obrotach
. Elastyk to elastyczna tkanina z włókien chemicznych, głównie na bazie poliuretanu, ale można uznać, że również jest to człowiek łatwo poddający się naciskom innych osób.
    Niezrzeszeni Polacy to indywidualiści, zatem nie elastycy, jednak w partyjnych grupach nacisku tworzą stado nazbyt uległych elastyków.
    Wyszły z mody wszelkie elastyki, czyli ciuchy z włókien chemicznych.
    Do partii przyjęto nieciekawego typa - znanego elastyka a lizusa.
    W reklamie pokazano nowy typ kostiumu - lekki elastyk na zimę.
    Metaloplastycy to specjaliści (plastycy) wykonujący przedmioty artystyczne z metalu (określane jako... metaloplastyki), jednakże nie ma propozycji,
aby odróżnić je według wzoru plastyk/plastik - mataloplastycy/mataloplastiki. Zamiast metaloplastyk (osoba)
można zastosować synonim toreuta (gr. toreutikós 'metaloplastyczny'), zaś zamiast metaloplastyka (sztuka) - toreutyka. Czyżby artystów można byłoby
określić słowem toreuci (poeta/poeci), zaś ich wyroby - toreutyki? A może owi specjaliści to jednak toreutycy (teoretyk/teoretycy)?
Niezależnie, czy przyjmiemy toreuta czy toreutyk, to jednak nikt nie zaproponuje wyrazu toreutik w znaczeniu przedmiotów, aby ułatwić ich odróżnienie od artystów, czyli
od toreut(yk)ów...
    Hasło syntetyk również nie jest jednoznaczne, ponieważ syntetycy to specjaliści chemicy albo dociekliwi badacze w rozmaitych dziedzinach, natomiast syntetyki
to produkty przemysłu chemicznego (tworzywa syntetyczne). Aby odróżniać znaczenia "ludzkie" od "przedmiotowych" nie wprowadzimy dualizmu syntetyk/syntetik oraz syntetyczne/synteticzne
(metody/tworzywa), podobnie nie wprowadzamy - plastyczne/plasticzne (sztuki/tworzywa). Przy okazji - tworzywa dzielimy na naturalne, sztuczne i syntetyczne, przy czym dwa ostatnie rodzaje są często wzajemnie mylone.
    Wiele słów przejęliśmy z języków obcych, jednak nasi przodkowie w sympatyczny sposób rozstrzygnęli problem -tyk/-tik. Zatem - romantyk (fr. romantique), reumatyk (z
łac. rheumatismus), befsztyk oraz rumsztyk (potrawy z mięsa; ang. beefsteak, rumpsteak).
    Pó?niejsi poloniści zaproponowali termin butik (nieduży sklep, z modnymi ubiorami i galanterią produkowanymi w krótkich seriach; fr. boutique), a mogli śmielej, czyli butyk -
W centrum zbudowano nowoczesny kompleks restauracyjno-butykowy
.
    Toksyna (ang./fr. toxin z łac. toxicum 'trucizna', z gr. toksikón) - organiczna substancja o właściwościach trujących dla innego organizmu.
    Dlaczego rozmaici narkomani, ćpuni i toksycy aplikują sobie trucizny wszelakie, czyli toksyki? Przecież nie - Ołów i inne toksiki znalezione w glebie mogą być przeszkodą w produkcji ekologicznej
żywności.

    Według znanego polonisty - Tworzywo to plastik lub plastyk. Obie nazwy są poprawne, ale druga jest dwuznaczna - oznacza także artystę.
    Nikt nie zaproponuje, aby wprowadzić rozróżnienie grafyk/grafik (rysownik/wykres). Nie tylko dlatego, że ?ródłosłów (gr. graphiké téchne 'sztuka malowania') nie zawiera y, bowiem
zwolennicy wyrazu plastik nie powołują się na oryginał, gdyż musieliby również w ten sposób opisywać to słowo w znaczeniu artysta... Jeśli uznać, że fyk w polszczy?nie przechodzi w
fik
, przeto należałoby zaakceptować tyk zamiast tik, z wyjątkami w rodzaju tik (nerwowy), który zapewne zagości na szlachetnych twarzach znakomitych polonistów
podczas czytania niniejszego wywodu...
    Czy istnieją inne niż plastyk/plastik dwuwariantowe terminy oznaczające bliskoznaczne słowa a różniące się jedynie literami i/y? Akceptatorzy formy hobbistyczny
ugięli się pod wpływem rozsądnej argumentacji i zamienili ów słownikowy wyraz na hobbystyczny (wszak od hobby)... Ile podobnych błędów popełniono podczas ewolucji naszego języka? Oczywiście - nie popełnia błędów ten, kto nic nie robi, ale
czy nie uniknęlibyśmy wielu nieporozumień, gdyby wnikliwiej analizowano problemy językowe? Nie wiadomo, czy w Słowniku wyrazów obcych (Kopaliński) współautorzy kierowali się chęcią podobnego rozróżnienia, czy popełnili jednak błąd, bowiem czytamy tam: reżim - rząd
(zwłaszcza nielegalny, nieuznawany), system władzy (zwłaszcza w znaczeniu ujemnym); reżym - dieta; warunki pracy maszyn.

    Niekonsekwencję zawiera Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny (Warszawa, 2001) - ma plastyk oraz plastik, ale jedynie... termoplastyk. Czyżby
hasło to oznaczało artystę zajmującego się termicznym oddziaływaniem na materię? A tu niespodzianka - termoplastyk to... tworzywo sztuczne niewrażliwe na działanie wielu cieczy. I znani propagatorzy (a autorzy większości słowników) naszego języka
zostawiają na lodzie zwolenników dualizmu plastyk/plastik, bowiem druga część owego słowa sugeruje, że termoplastycy to plastycy zajmujący
się twórczością w podwyższonych temperaturach (artyści kowale?). Jako tworzywo powinno być pisane w postaci termoplastik, skoro już przyjęto nieszczęsną formę plastik.
    Tenże słownik ma hasło plastykowanie (antykorozyjne i/lub ozdobne pokrywanie plastykiem). Skoro nie dotyczy to działalności plastyka, to logiczniej
byłoby plastikowanie plastikiem...
    Kolejna niekonsekwencja - plastyfikator to substancja dodawana do plastyku, aby poprawić jego właściwości plastyczne. Byłoby rozsądniej plastifikator
dodawać do plastiku...
    Utwory przesadnie wysławiające zwykle osoby wpływowe, to panegiryki (fr. panégyrique z łac. panegyricus, z gr. panegyrikós), jednak nie... panegyryki.
Może uznać, że panegirycy to osoby piszące lub wygłaszające owe literackie dziełka? Wszak liryki oraz lirycy.
    Zbiór osobliwości (np. gabinet figur woskowych) to panoptikum (łac. panopticum z gr. pán 'wszystko' oraz optikós 'dotyczący wzroku'). Może jednak panoptyk
oraz mnogo panoptyki zamiast panoptika? Wszak mamy - akustyk, antyk, gotyk,
tryptyk
. Że kojarzy się ze specjalistą od okularów? I cóż z tego - paneuropa (również od wielkiej litery) to także krój czcionki, pantalony to portki,
pantarka
to perlica domowa (ptak)...
    Dawne urządzenie pozwalające na jednoczesne oglądanie przez wiele osób różnych fotograficznych obrazów stereoskopowych to fotoplastykon (raczej nie fotoplastikon); także pomieszczenie z takim
urządzeniem jako miejsce pokazów.
    W liczbie mnogiej istnieje wiele par wyrazów, z których pierwszy jest w liczbie pojedynczej rzeczownikiem rodzaju żeńskiego, zaś drugi - rodzaju męskiego, np. akustyki/akustycy,
etyki/etycy, optyki/optycy, plastyki/plastycy,
polityki/politycy, praktyki/praktycy, krytyki/krytycy,
taktyki/taktycy.
    Semtex to oryginalna nazwa materiału wybuchowego produkowanego w Czechach. Jest bezpieczny w zastosowaniu (wybucha tylko przy użyciu detonatora), przypomina plastyk i dlatego potocznie jest określany właśnie jako
plastyk/plastik
. Potocznie można go określać jako semteks, także w przypadku podobnych materiałów produkowanych przez konkurencję (wszak elektroluks to obecnie odkurzacz
produkowany przez firmę Elektrolux albo przez innych producentów naśladujących wynalazców).
    Po dość wybuchowych rozważaniach

proponuję wyeliminować ze słownika wyraz
plastik
jako zbędny i niewłaściwy

    Zatem wyłącznie - plastykowe pieniądze, plastykowane karty do gry (powlekane plastykiem), plastykowe
zabawki i opakowania, żywność opakowana w folię, czyli zafoliowana (zaplastykowana), sklep dla plastyków oraz przerób plastyku.
    Z poważaniem

Mirosław Naleziński 


Wysłano 11 listopada 2004 do Rady Języka Polskiego oraz do Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego


www.mirnal.neostrada.pl

 



 Artykuły zamieszczane są przez:
- Radiopomost, Arizona - www.radiopomost.com
- miesięcznik Wir, Kanada - www.wir.ca
- Polskie Niezależne Media - www.zaprasza.net

12 listopad 2004

Mirosław Naleziński, Gdynia 

  

Archiwum

Politycy na front
styczeń 31, 2003
zaprasza.net
Iran twierdzi, że Al-Qaeda była narzędziem Mossadu w 9/11
kwiecień 28, 2008
Iwo Cyprian Pogonowski
Kilka uwag o podatku liniowym
luty 2, 2007
Dariusz Kosiur
Green Day: petycja przeciw wojnie w Iraku
grudzień 1, 2002
Zbyt trudna pisownia nazw województw!
styczeń 27, 2008
Mirosław Naleziński, Gdynia
Do Rady Etyki Mediów
maj 18, 2006
Dariusz Kosiur
W hołdzie Rubinsteinowi
grudzień 21, 2002
PAP
System wielobiegunowy
maj 22, 2005
przeslala Elzbieta
Smacznego. SOBCZAK i SZPAK
styczeń 20, 2003
http://angora.pl/
Gra o Izrael od Napoleona do Hitlera i Stalina
padziernik 22, 2008
Iwo Cyprian Pogonowski
Kontynuatorzy z SLD (7)
czerwiec 26, 2003
Paweł Siergiejczyk
Kalinowski: Unia da nam z... naszej kieszeni
listopad 27, 2002
IAR
Ocieplenie
padziernik 9, 2006
przesłał Iwo Cyprian Pogonowski
Rząd nie ograniczy niezależności NBP
czerwiec 20, 2002
PAP
LIST OTWARTY DO BIURA LECHA WAŁĘSY
listopad 22, 2005
Wiesław Sokołowski Redakcja pisma literackiego
Apel skazancow sowieckich - Polakow z Kazachstanu
listopad 13, 2006
W imieniu prezesa Zinkiewicza
Historyczna Perspektywa Chrześcijan i Muzułmanów
kwiecień 21, 2005
Iwo Cyprian Pogonowski
Kiedy emigracja staje sie iluzja...
czerwiec 3, 2008
Jaroslaw Madry
Izraelczycy uzywali broni masowej zaglady przeciwko Palestynczykom
marzec 26, 2003
Jacek Szpakowski
Kościelna Unia
padziernik 20, 2003
PAP
więcej ->
 
   


Kontakt

Fundacja Promocji Kultury
Copyright © 2002 - 2012 Polskie Niezależne Media