|
Czeski błąd, czeski film oraz czeska nazwa państwa
|
|
 Do pojęć "czeski błąd" oraz "czeski film" dochodzi zatem "czeska nazwa państwa".
Zwykle stosuje się nieoficjalne nazwy państw - Polska, Luksemburg, Laos, Dania, Czechy... To ostatnie wymienione państwo przesadnie często określane jest jako Republika Czeska. Nazewnictwo to byłoby uzasadnione w przypadku wymieniania wszystkich państw w oficjalnej formie - Rzeczpospolita Polska, Wielkie Księstwo Luksemburga, Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna, Królestwo Danii oraz (właśnie) Republika Czeska.
Powyższy brak konsekwencji wynika - jak sądzę - nie tyle z mody, co z kłopotów językowych, jakie mają Anglosasi z przetłumaczeniem nazwy Czechy na swój światowy język i stosują Czech Republic. Podobna sytuacja ma miejsce z napisem Czech Team zamieszczanym na koszulkach czeskich reprezentantów podczas międzynarodowych zawodów sportowych.
Stosowanie określenia Czechy, zwłaszcza na mapach, ma i tę zaletę, że w przypadku ewentualnej zmiany oficjalnej nazwy wspomnianego państwa (na choćby Królestwo Czech), nie zajdzie konieczność wymiany map tylko z tego powodu. Powyższe rozważania dotyczą także, choć w mniejszym zakresie, stosowania nazwy Republika Słowacka zamiast Słowacja.
Niemal 10 lat temu wysłałem do RJP sugestię, aby Rada uznała za niefortunne nadużywanie nazwy Republika Czeska i aby polskim mediom i wydawnictwom kartograficznym zasugerowała stosowanie lapidarniejszej nazwy Czechy. Myślałem, że choć w jakiejś prasowej notatce jakikolwiek znany polonista zwróci uwagę na ten problem. Albo nikt nie napisał, albo nikt takiej propozycji poważnie nie potraktował, skoro na mapach naszego regionu nadal widnieją nazwy - Polska, Niemcy, Rosja, Białoruś, Ukraina, Słowacja i... Republika Czeska.
Prof. W. Pisarek odpisał (13 luty 2001) - Pańska sugestia, jakoby nazwa "Republika Czeska" wynikała z kłopotów nazwania tego państwa po angielsku, jest bezpodstawna. W prasie angielskojęzycznej często występuje forma "Czechia".
Na stronie www.czechia.org czytamy - Czechia neighbors are Poland, Slovakia, Austria and Germany. The Czech Republic was officially created on January 1, 1993. From 1918 to 1992 it was a part of Czechoslovakia. The other part exists now as the Slovak Republic. Czechia is the official one-word name of the Czech Republic. In 1993 the Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic in its memorandum to all Czech embassies and diplomatic missions recommended to use the full name "Czech Republic" only in official documents and titles of official institutions. In all other cases, the one-word name Czechia should be preferred. Czechia in English, Tschechien in German, Tchéquie in French, Chequía in Spanish, Cecchia in Italian, Čechija in Russian.
Z tekstu wynika, że to sami Czesi byli niezadowoleni z przydługawej nazwy swego państwa w pozaurzędowych (mniej oficjalnych) sytuacjach i to oni zaproponowali w 1993 nazwę Czechia. Zauważyli, że nazwa ich kraju jest niekonsekwentna w zestawieniu z mniej oficjalnymi nazwami innych państw. Inne ?ródła podają, że Czesi po latach starań rezygnują z naciskania na stosowanie tej krótkiej i przyjaznej nazwy. Okazuje się, że angielskojęzyczni urzędnicy nie przepadają za tą nazwą i zdecydowanie częściej pisują Czech Republic. Nawet sportowcy na koszulkach nadal mają długie nazwy (Czech Team - Czeski Zespół).
Profesor wytłumaczył postępowanie cudzoziemców, choć sugerowałem nie tyle zmiany na świecie, lecz w polskich warunkach. Ciągle widuję mapy i artykuły, w których występuje długa urzędowa nazwa państwa naszych południowych sąsiadów, choć inne kraje są opisywane mniej patetycznie... Zamiast przyja?nie a twórczo zareagować na moje pismo, to - w typowo polski sposób - krytykuje się faceta (mnie) zgłaszającego problem. i po wielu latach sprawa utknęła w miejscu. Bo zamiast wziąć się za konkretną robotę (choćby w czynie społecznym; wszak ja nie mam środków na walkę z opisaną bzdurą), to mamy polskie wymądrzanie: nie popchnąć sprawy do przodu, ale z racji swego stanowiska utrzeć nocha
malkontentowi. I nadal (jakby nigdy nic) pojawiają się polskie mapy zawierające irytującą nazwę Republika Czeska (i dziwnym zbiegiem okoliczności na angielskojęzycznych mapach - Czech Republic). Gdyby 10 lat temu wysłano do instytucji państwowych (np. kartograficznych) oraz do szkół zalecenia stosowania nazwy Czechy zamiast Republika Czeska, dzisiaj nie zgłaszałbym tej sprawy niejako w ramach reklamacji. Szanowni poloniści - przespaliście sprawę i nadal na mapach widujemy niekonsekwentną nazwę państwa ze stolicą w Pradze!
Na pewnym oficjalnym międzynarodowym spotkaniu (www.pardon.pl/artykul/2838) dostrzegamy nazwy czterech państw w ich narodowych językach - Estonia, Niemcy, Dania i... Republika Czeska (Česká republika), a to oznacza, że na krótszej nazwie nie zależy ani urzędnikom w języku angielskim, ani samym Czechom, albowiem gdyby byli zainteresowani, to napisano by w opisanym przypadku Česko, a w przypadku stosowania angielskiej pisowni - Czechia. Jednak ich niechęć do krótszej a nieoficjalnej nazwy Czechy nie może tłumaczyć nas, Polaków. Zresztą Google są bezlitosne w zliczaniu - wystarczy wpisać hasła "Olympic Games" i "Czechia" oraz "Olympic Games" i "Czech Republic", aby ujrzeć dysproporcje. Postępując podobnie, ale z dwoma nazwami naszego państwa (Polska, Rzeczpospolita Polska) uzyskujemy spodziewane a "normalne" wyniki. Zresztą można pominąć aspekt sportu i rozpatrywać liczbę występowania nazw państw w dwóch formach - w bardziej i w mniej oficjalnej wersji. Angielskojęzyczny świat ma wielkie trudności z krótką nazwą państwa naszych południowych przyjaciół. Na mapie Europy (w języku angielskim -
www.en.wikipedia.org/wiki/Europe) jedynie Czechy są opisane oficjalnie (Czech Republic), pozostałe państwa cokolwiek mniej patetycznie... Ale co tam świat - my także niekonsekwentnie piszemy. Na mapie Polski (w naszym języku -
www.pl.wikipedia.org/wiki/Polska) ościenne państwa opisano potocznie, ale Czechy (złośliwie czy bezmyślnie?) jako Republika Czeska... Można pisać, zwracać uwagę, prosić i błagać, a buractwo ma się dobrze... Może wzorem polityków, którzy nie przebierali w słowach przed wyborami 21 pa?dziernika 2007, należy wydawców, encyklopedystów, kartografów i polonistów powyzywać od dyplo(mowanych)matołków? Bo kulturalne zwracanie uwagi niczego w Polsce nie daje... Zresztą nie tylko w Polsce, bo jak widać na przykładach, także angielskojęzyczni oraz... czescy urzędnicy lekceważą problem!
Do pojęć "czeski błąd" oraz "czeski film" dochodzi zatem "czeska nazwa państwa". |
|
26 październik 2007
|
|
Mirosław Naleziński, Gdynia
|
|
|
|
Zgromadzenie Religijne krytykuje "Mapę drogową"
maj 24, 2003
przesłała Anetka
|
Z frontu walki z faszyzmem
sierpień 4, 2006
®© Stanisław Michalkiewicz
|
"Mnożenie dobra"
grudzień 1, 2006
Artur Łoboda
|
Niepewne Zalozenia Strategii Bush’a w Iraku
grudzień 10, 2005
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Bez polemiki: Świat nie jest taki zły
kwiecień 29, 2007
Marek Olżyński
|
Żołnierze GROM-u pójdą w ślady swojego dowódcy?
styczeń 26, 2004
wybiórcza
|
Kościół zachowuje się roztropnie?
maj 22, 2006
Mirosław Naleziński, Gdynia
|
Umysłowy uwiąd
październik 28, 2008
Karol Jasiński
|
Miasto Tishmanowi
luty 21, 2003
http://www.dziennik.krakow.pl/
|
Zgodnie z prawem Żydom amerykańskim nie należy się od Polski nic
luty 28, 2007
nop
|
Nie rozcięty węzeł według Kołodki
lipiec 5, 2002
PAP
|
Demontaż publicznej służby zdrowia przy bezczynnosci rządu
październik 1, 2007
dr Adam Sandauer - przewodniczący Stowarzyszenia P
|
Tylko jedno pytanie
marzec 15, 2008
|
Kosowo było, jest i pozostanie serbskie
czerwiec 26, 2007
Adam Śmiech
|
Na pastwę szakali. ( Tym razem Brunono Schulz )
lipiec 10, 2002
PAP
|
TO JUŻ NIE JEST TA EUROPA
marzec 26, 2003
|
Psycho
październik 7, 2005
PAP
|
Jak kali.... to ?le, jak Kalego..........
lipiec 16, 2002
PAP
|
Euro
sierpień 27, 2003
Maciej Winnicki
|
Zniesienie obowiązku wizowego między Rosją a Izraelem
wrzesień 20, 2008
tłumacz
|
więcej -> |
|
