|
Perspektywy Rozwoju Gospodarczego Chin
|
|
Douglas C. North otrzymal nagrode Nobla w 1993 roku i jest m.in autorem ksiazki "Analiza Zmian Gospodarczych" ("Understanding the Process of Economic Change"). Opublikowal on w "The Wall Street Journal" z 7,kwietnia 2005 artykul pod tytulem "Metoda Rozwoju Chin; Jak
Doswiadczenie Chin Sprawdza Zasady Ekonomii. " Autor twierdzi ze zaden przyjety na zachodzie model gospodarczy i teorie polityczne nie sa w stanie wytlumaczyc dzisiejszego sukcesu Chin. W tym wzgledzie autor ma racje. Jego dalsze wnioski nie biora pod uwage kilku bardzo waznych faktow, kiedy dyskutuje on perspektywe rozwoju obu Ameryk i Chin.
Nim doszlo do obecnego postepu gospodarczego kolektywizacja spowodowala smierc glodowa 30 milionow ludzi w Chinach. Sukces Chin zostal osiagniety dopiero po sprecyzowaniu i wprowadzeniu programu "Odpowiedzialnosci Gospodarstw" i stworzeniu w tym programie skutecznych bodzcow do zwiekszenia wydajnosci gospodarstw chlopskich. Nastepne stadium rozwoju polegalo na nawrocie do tradycji kultury chinskiej. Wtedy stworzono wydajne "Miejsko-wiejskie Przedsiebiorstwa," ktore pozostaja do dnia dzisiejszego pod kontrola wladz komunistycznych. Szybki postep w Chinach zostal osiagniety mimo braku dobrze sprecyzowanych praw wlasnosci i mimo ograniczen swobody przez nadror komunistow nad zyciem gospodarczym Chin.
Bodzce stosowane w Chinach sa podobne do uzywanych w krajach kapitalistycznych i wladze podchodza rzeczowo i ostroznie do wylaniajacych sie problemow. Z dotychczasowego sukcesu Chin widac jak Chinczycy maja swoj wlasny i nie podobny do innych sposob rozwijania gospodarki. W miare jak koszt rozpowszechniania informacji maleje, swiat coraz szybciej zmienia sie w podstawowy sposob. Zmiany te przyspieszaja powstawanie nowych instytucji i nowych technologii. Tajemnica sukcesu jest tworzenie instytucji, ktore sa w stanie sprawnie dostosowywac sie do szybko zmieniajacych sie warunkow technicznych i ekonomicznych.
Autor uwaza ze podstawa dzialalnosci gospodarczej podobnie jak i gier sportowych sa warunki polityczne, spoleczne i ekonomiczne. Pole gry sprecyzowane jest w prawach i ustawach oraz przyjetych tradycyjnych normach postepowania. Wazny jest sprawiedliwy i odpowiedzialny system utrzymywania porzadku publicznego jak i dorowolne przestrzeganie go. Niestety zawsze musi byc jakis system kar i dyscypliny, w celu utrzymania porzadku publicznego przy stale zmieniajacych sie warunkach spolecznych, ekonomicznych i technologicznych. Sprawnie dzialajace spoleczenstwo wylania instytucje i postawy ludzkie, ktore zachecaja do wydajnej pracy. Potrzebny jest nastroj pozytywny, w ktorym ludzie widza sens w przestrzeganiu praw i maja ambicje do piecia sie w gore z korzyscia siebie oraz spolecznosci w ktorej zyja.
W Ameryce Polnocnej kolonisci angielscy mieli tradycje prawa wlasnosci z Wielkiej Brytanii, a jednoczesnie mieli swobode sami rzadzic sie, tak ze mogli swobodnie zyc w koloniach amerykanskich bogatych w naturalne zasoby. Niestety traktowali oni Indian jak dzikie zwierzeta, na ktore wolno bylo bialemu czlowiekowi polowac. Indianie i murzyni nie byli uwazani za ludzi. Indian odizolowano w rezerwatach. Wczesna epoka rezerwatow to lata 1870-1920. Kolonisci uwazali czarnych niewolnikow za towar jak zwierzeta hodowlane. Jeszcze 6 marca, 1857 sedzia sadu najwyzszego USA, Roger Taney, napisal orzeczenie w sprawie Dred Scott vs Sandford, wyraznie stwierdzajac ze niewolnicy nie maja praw ludzkich i maja byc traktowani jak bydlo. W Ameryce Lacinskiej nie bylo Chrzescian pod-ludzi, ale prawie wszyscy byli Chrzescijanami. Czeste w USA porownywanie chlopow panszczyznianych przywiazanych do ziemi do niewolnikow sa z gruntu falszywe. Kazdego czlonka rodziny murzynskiej, na przyklad, mozna bylo sprzedac komus innemu, czegos takiego nie doznawali Chrzescijanie, chlopi panszczyzniani. W USA "jedna kropla krwi murzynskiej" czynila czlowieka murzynem. Autor w swoich porownaniach nie wchodzi w te szczegoly i nie wspomina ze na teren USA przyjechalo 60 milionow ludzi gotowych do pracy, za ktorych dziecinstwo i wyksztalcenie zaplacily kraje ich pochodzenia. Do niedawna przjezdzali do USA glownie biali Europejczycy. Na tej podstawie stopniowo wytworzyli oni otwarte spoleczenstwo, w ktorym biali mogli stosunkowo latwo piac sie w gore.
W Ameryce Poludniowej Hiszpanie i Portugalczycy przyjezdzali w celu znajdowania i zabierania skarbow. W rezultacie system polityczny w Ameryce Lacinskiej nastawiony byl na monopol wladzy i kontroli politycznej w Madrycie i w Lizbonie. Praktycznie biorac cala ludnosc Ameryki Poludniowej byla i jest chrzescijanska. Nigdy tam nie bylo tak okrutnego niewolnictwa jakie stasowali kolonisci angielscy. W dziewietnastym wieku bunty w Ameryce Poludniowej prowadzily do naogol nieudanych prob zakladania republik i w pewnym stopniu nasladowania Stanow Zjednoczonych. Tak jak w USA, probowana ustalac konstytucje w panstwach tworzonych w bylych koloniach hiszpanskich i portugalskich. Pol wieku trwaly wojny domowe i byly trudnosci w wypelnienianiu prozni pozostalej po wladzy kolonialnej.
Autor nie mowi o tym ze nie tylko braklo tradycji samorzadowych w Ameryce Poludniowej, ale rowniez ludnosc tam byla mniej jednolita poniewaz przewazali potomkowie Inadian. Profesor North nie wspomina faktu ze kolonisci angielscy spowodowali zniszczenie bez porownania wiekszego procentu ludnosci autochtonicznej niz stalo sie to w Ameryce Lacinskiej, gdzie bardzo liczna obecnosc Indian i czarnych niewolnikow do dzis stwarzala trudne warunki polityczne. Rzady w Ameryce Poludniowej byly w rezultacie dominowane byly przez dyktatorow oraz polityczne monopole, czesto pod kontrola amerykanska. Dyktatorow szkolono w "the School of Americas" w USA. Amerykanie narzucali tym krajom korzystne dla siebie warunki wymiany i podlegly im system polityczny typu "Banana Republic." Hamowalo to rozwoj polityczny i gospodarczy krajow lacinskich.
North slusznie uwaza, ze podstawowym problemem jest utrzymanie otwartego i wolnego spoleczenstwa, mimo tego, ze zyjemy w obliczu coraz szybszych zmian technicznych i gospodarczych. Zyjemy w niepewnosci jutra, to charakteryzuje dzisiejszy swiat, ktory nas otacza i do ktorego zmian sami sie przyczyniamy. Autor pyta: "jak nasze umysly maja pojac taka rzeczywistosc podlegajaca ciaglym zmianom?" W USA odpowiedzia na to pytanie jest otwarte spoleczenstwo tworzce system spoleczny, ktory pozwala na stale inowacje i proby nowych systemow i technologii oraz minimalizuje skutki bledow dzieki decentralizacji decyzji i wladzy.
North uwaza ze system amerykanski daje mozliwosc realnego sukcesu w formie swobodnego i wydajnego gospodarczo spoleczenstwa, zdolnego do stalego przystosowywania sie. Taki stan jest osiagalny dzieki zaufaniu w tradycje i przestrzeganiu tych tradycji przy jednoczesnym zrozumieniu podstawowej niepewnosci, cechujacej nasza egzystencje i otaczajacy nas swiat.
Autor pyta jak na tym tle nalezy rozumiec sukces rozwoju Chin? Teraz rzady partii komunistycznej nie stosuja masowego terroru. Wiadomo ze Chiny dopuscily konkurencje do dzialania w swojej gospodarce, ale stalo sie to jak dotad pod okiem partii. Spoleczenstwo chinskie jest zdominowane przez dyktature komunistyczna i prawa wolnego rynku nie dzialaja w Chinach zupelnie swobodnie. Jaki bedzie dalszy rozwoj Chin? Czy w przyszlosci wolny rynek i swobody obywatelskie beda w Chinach panowac? Czy tez rozwoj ekonomiczny bedzie zatrzymany przez dyktature komunistyczna? North pozostawia bez odpowiedzi te pytania i konczy nimi swoj artykul. Ironia losu jest to ze autor przylacza sie do deklamacji o wolnosci amerykanskiej i nie zalacza w swojej analizie faktu sterowania demokracja amerykanska przez neokonserwtystow-sjonistow, ktorzy zmieniaja republike amerykanska w globalne imperium.
|
|
11 kwiecień 2005
|
|
Iwo Cyprian Pogonowski
|
|
|
|
Soros jako autor nowej książki
sierpień 27, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Bush na trudności w utrzymaniu permanentnej okupacji Iraku
lipiec 27, 2008
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Nikczemny atak na Zofię Kossak - dr Aliny Całej
luty 17, 2007
tatar-Zenon Jaszczuk
|
Ankieta i Judeopolonia
Rzeczywistość czy zły sen?
wrzesień 28, 2006
Józef Bizoń
|
"PO chce przywrócić wolność mediom" - tak twierdzi Wirtualna Polska
kwiecień 11, 2003
|
Kwaśniewski, Miller i Kurczuk przed Trybunał Stanu?
maj 30, 2004
|
Tak bylo, tak moze jeszcze byc...
kwiecień 22, 2003
przesłała Elżbieta
|
2009.03.11. Serwis wiadomości ze świata bez cenzury
marzec 11, 2009
tłumacz
|
NOP w obronie Libanu - przeciwko Izraelowi
sierpień 9, 2006
nop łód?
|
Mózgowcy z Samoobrony
czerwiec 8, 2004
|
Uczcie się czytać między wierszami
kwiecień 19, 2003
Alina
|
"Nareszcie Balcerowicz beknie"
marzec 13, 2006
Przedruk
|
"Bagno" "trzęsawisko" określają sytuację naje?d?ców
październik 4, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Analiza
styczeń 2, 2006
Marek Głogoczowski
|
Co wypisują kretyni
luty 29, 2008
Jan (wielu imion)
|
Towarzysze tęsknią za pochodami
maj 1, 2007
ZYGMUNT JAN PRUSIŃSKI
|
Wykupili całe Drezno...
grudzień 10, 2006
pi'eS
|
Droga do WOLNOSCI?? WOLNOSCI ???WOLNOSCI ?????????????
listopad 17, 2006
emigriusz.z
|
Rząd brytyjski wprowadza absurdalne przepisy "w walce z homofobią"
sierpień 11, 2007
bibula
|
Bliżej koryta
styczeń 29, 2004
www.krakow.pl
|
więcej -> |
|
