ZAPRASZA.net POLSKA ZAPRASZA KRAKÓW ZAPRASZA TV ZAPRASZA ART ZAPRASZA
Dodaj artykuł  

KIM JESTEŚMY ARTYKUŁY CIEKAWE LINKI 2002-2009 NASZ PATRONAT KRONIKA KRAKOWA DZIŚ W POLSCE

Ciekawe strony

Polscy "nacjonaliści" o żydach 
Po prostu zobaczcie 
Wezwanie do przebudzenia 
Film opisujący mechanizmy ekonomicznej władzy nad światem 
Strzeżcie się Obamy 
Kto naprawdę stoi za Barakiem Obamą? 
Młodzież izraelska w Polsce 
Doskonały dokument o wycieczce młodzieży izraelskiej do Polski. 
Próba upodmiotowienia obywateli za pośrednictwem internetu 
Celem serwisu jest umożliwienie obywatelom wyrażenia swojej woli w najważniejszych dla nich sprawach. 
Niezależna witryna Alexa Jones'a 
Alex Jones należy do nielicznych ludzi na świecie którzy mają odwagę mówić prawdę o antyspołecznej konspiracji 
Wszystko pod kontrolą 
Od zawsze służby specjalne kontrolowały rzekome niezaplanowane spotkania oficjeli z obywatelami.
Przykład podstawionego Putina - jako przypadkowego przechodnia.
 
Pomylił Chrześcijaństwo z Judaizmem 
Skandaliczna niewiedza Prezydenta USA, czy też raczej perfidna prowokacja?
W przemówieniu Baracj Obama opisuje Chrześcijaństwo odwołaniami do Judaizmu.  
Strona Krzysztofa Wyszkowskiego 
Strona domowa Krzystofa Wyszkowskiego 
Zakrzyczana prawda 
Mamy 2010 rok a zbrodniarze którzy doprowadzili do wielu wojen i kryzysu światowego w w dalszym ciągu - z tupetem - niczym Josef Goebbels kłamią w oczy w kwestii sytuacji gospodarczej świata i Stanów Zjednoczonych
 
Patriotyzm 
Piosenka Lecha Makowieckiego 
Kanciarze z Wall Street 
Film przedstawia kulisy Wall street . Metody działania , które doprowadziły w ciągu kilku ostatnich lat do wywołania kryzysu finansowego. 
Charlie Sheen & Alex Jones on 9/11 
Znany aktor Hollywood aktor zebrał się na odwagę powiedzenia tego co myśli o 11 września 2001 roku 
www.globalresearch.ca 
świetne analizy polityczne i gospodarcze w skali mikro i makro + anty-NWO 
Kaczyński również nas w to wciągnął 
Zbrodnie wojskowe w Iraku 
Żydzi tradycjonaliści przeciwko syjonistom 
 
Ostatni mit (o polityce sowieckiej) 
 
Folksdojcz 
Fantastyczny zespół - poruszający ważne problemy społeczne stworzył bardzo dosadną piosenkę, będącą miksem wywiadu telewizyjnego z śpiewem zespołu. 
"patriotyzm" po 1989 roku 
komentarz zbędny 
Wołyń 1943. sł. muz. Lech Makowiecki  
Wołyń 1943. sł. muz. Lech Makowiecki. Utwór z płyty "Patriotyzm" 
więcej ->

 
 

Puzle w skrablach

Niejeden profesor spoza polonistycznej branży miałby poważne trudności z bezbłędną deklinacją omawianych poniżej wyrazów (rzekomo!) polskich...

Rumia słynie z corocznych dyktand z języka polskiego. Kiedy przeczytałem, że tamże odbędą się VI Mistrzostwa Wybrzeża w Scrabble, coś zazgrzytało. Oczywiście - słowo scrabble w zestawieniu z ideą dyktanda z języka ojczystego! Gdyby nie było wzmianki o Rumi (zapisywanej często przez rodaków spoza Trójmiasta jako Rumii), to można byłoby sądzić, że owe mistrzostwa odbywają się w mieście Scrabble (jak igrzyska w Grenoble)...

Scrabble [skrejbl] jest grą słowną opracowaną przez Alfreda Buttsa w 1931 roku. Jednocześnie jest to nazwa chroniona prawami autorskimi, zatem w tym sensie nie podlega tłumaczeniu. Być może ktoś powoła się na prawną ochronę z tego powodu, jednak chciałbym zauważyć, że gdyby ktoś zastrzegł handlowe nazwy typu Tennis, Zeppelin, Diesel, Computer, Curie, to przecież absurdem byłoby żądanie od nas niestosowania polskich wyrazów - tenis, cepelin, dizel, komputer, kiur. Oczywiście, jeśli wymienione nazwy wchodzą w skład nazwy własnej (np. handlowej lub imprezy sportowej), to wówczas piszemy wg oryginalnej nazwy. Zresztą scrabble po polsku nawiązuje do bazgrania oraz do szukania, zatem twórca nie wymyślił nowego wyrazu, lecz zastosował znane pojęcie. Można byłoby zastanowić się, co poczęliby cudzoziemcy, gdyby pewien nasz rodak wymyślił równie świetną grę pod nazwą... gżegżółka i... zastrzegłby jej nazwę.

Zatem - VI Mistrzostwa Wybrzeża w Skrablach; podobnie w Szachach, w Tenisie, w Krykiecie, a nie Mistrzostwa w Szachy, w Tenis, w Krykiet, a na pewno nie Mistrzostwa w Chess, w Tennis, w Cricket.

Oficjalny słownik polskiego scrabblisty został wydany przez Polską Federację Scrabble. Ciekawe, że ludzie, którzy znają język polski jak mało kto, interesują się językiem ojczystym, z pewnością kontaktują się z mniej lub bardziej znanymi polonistami; otóż ci ludzie posługują się... angielską polszczyzną! Oczywiście, istnieje jeszcze możliwość – to nie poloniści i skrabliści się mylą, ale to autor niniejszego wywodu błądzi!
Istnieje Polski Związek Warcabowy, Polski Związek Szachistów oraz Polski Związek Hodowców Trzmieli, zatem może Polska Federacja Skrablowa albo Polska Federacja Skrablistów lub Polska Federacja Skrabli ewentualnie Polska Federacja „Skrable", jednakże nie Polska Federacja Scrabble!

Słownik Onet/Wilga pokazuje, jak Polak Polakowi może skomplikować słowniczek języka ojczystego, czyli obrzydzić językowe życie –
ten scrabble albo te scrabble, tego scrabble albo scrabble´a, tych scrabbli, tym scrabble albo scrabble´em, tym scrabblom.
Nasz język należy do najtrudniejszych i to bez oryginalnych udziwnień. A słownik słowo scrabble proponuje wymawiać dwojako –
(czytaj: [ten] skrabl albo [te] skrable) ‘gra planszowa, polegająca na układaniu słów w różnych kombinacjach przestrzennych z żetonów z literami’: Grać w scrabble albo w scrabble’a.
Zatem mamy trzy możliwości (dwie jako biernikowe wahania mianownikowo-dopełniaczowe) – gram w skrabl/skrabla (biernik liczby pojedynczej; pod. gram w bilard/bilarda) albo gram w skrable (liczba mnoga; pod. gram w szachy).
Jeśli chciałoby się wymawiać nazwę gry „z angielska”, to wymowa jest i tak inna od tej zaproponowanej w pytaniu, ponieważ słownik angielsko-polski sugeruje wymowę jako skrejbl.

Koszmar - niejeden profesor spoza polonistycznej branży miałby poważne trudności z bezbłędnym powtórzeniem powyższych kilku wyrazów (rzekomo!) polskich. Można przeprowadzić testy na uczelniach... I te wyrazy mogą występować w dyktandach z języka polskiego? Oczywiście! Takie ich prawo, a polskich układaczy dyktand wola lub kaprys, aby je w angielsko-polskiej wersji tam umieścić!

Jakże życie Polaków byłoby prostsze, gdyby nie wymyślano wyrazów polskawo-angielskawych i „od samego początku” rozpowszechniano by najprostsze (a polskie!) rozwiązania...

Obecnie podczas skrablowych (wg omawianej propozycji) turniejów można stosować (istnieje aktualizowany wykaz) jedynie (te) scrabble, (te) puzzle oraz (jeden) puzzel. A można by przecież układać pełną gamę „bardziej” polskich wyrazów, do tego „rozsądniejszych” i byłoby ich po prostu... więcej!

W poradni językowej www.poradnia.pwn.pl zarówno zadający pytania, jak odpowiadający, stosują wyłącznie angielskie odpowiedniki proponowanego wyrazu skrable. Na oficjalnej witrynie Polskiej Federacji Scrabble www.pfs.org.pl dostrzegamy u szczytu strony napis Scrabble w Polsce ułożony ze skrabli (wg niniejszej propozycji).

"Osobliwą grupę ludzi o dużym słowniku biernym stanowią gracze w scrabble. Ale zarazem są oni przykładem na to, że bierna znajomość słowa może być bardzo ograniczona. Aby używać jakiegoś słowa w grze, nie trzeba wiedzieć, co ono znaczy – wystarczy wiedzieć, że należy do języka polskiego i spełnia warunki dopuszczalności w grze". – zauważa profesor Mirosław Bańko.

Układanka obrazkowa to obecnie puzzle, zaś pojedynczy element tej łamigłówki to puzzel. Powinno być jednak – układaliśmy puzle w pocie czoła a ostatni puzel (lub ostatniego puzla) wstawiliśmy dopiero po paru godzinach.

Co ciekawe, obecny wyraz puzzle (jako nibypolski – tu również dziwacznie zachowują się słowniki, a właściwie ich autorzy; wg nich powinno być niby-polski) nie jest wymawiany ani z angielska [pazl], ani z niemiecka [pucle], co można uznać za przejściowa fazę ku polskiej wersji puzle [puzle].

Oczywiście, pojedynczy element to skrabel oraz puzel (podobnie mebel) ze zbioru skrable oraz puzle (podobnie meble), czyli jeden element spośród kompletu skrabli oraz puzli (podobnie mebli). Nasz język powinien być przyjazny już na poziomie przedszkola.

Czyż nie jest łatwiejsza (dla polskiego ucznia i emeryta) deklinacja –
ten mój pierwszy skrabel – puzel (mebel) / te moje pierwsze skrable – puzle (meble)?
Oraz -
nie mamy tego plastykowego skrabla - puzla (mebla) / tych plastykowych skrabli - puzli (mebli);
przyglądam się temu zielonemu skrablowi - puzlowi (meblowi) / tym zielonym skrablom - puzlom (meblom);
znowu widzę ten porysowany skrabel - puzel (mebel); ewentualnie tego porysowanego skrabla - puzla (mebla) / te porysowane skrable - puzle (meble);
nie mogę sobie poradzić z tym zdeformowanym skrablem - puzlem (meblem) / z tymi zdeformowanymi skrablami - puzlami (meblami);
zapomnijmy o tym zgubionym skrablu - puzlu (meblu) / o tych zgubionych skrablach - puzlach (meblach)?

Północnoamerykański nied?wied? to po angielsku grizzly (staroangielskie grisel). Polskie słowniki zgadzają się na jedno z notując grizli, co powinno być argumentem w tworzeniu wyrazów skrable i puzle. A ów miś po polsku mógłby brzmieć bardziej swojsko - gryzel, gryzla, gryzlowi, gryzla, gryzlem, gryzlu; gryzle, gryzli (raczej nie gryzlów), gryzlom, gryzle, gryzlami, gryzlach.

Gdyby uznać wyrazy skrabel - skrable oraz puzel - puzle za polskie, to wpisywałyby się one w ciąg znanych już naszych słów –
bajzel bajzle bąbel bąble bubel buble cypel cyple debel deble dizel dizle (słowniki wolą jednak niepolskie wyrazy diesel diesle) dybel dyble dyszel dyszle farfocel farfocle fąfel fąfle feldfebel feldfeble fuzel fuzle handel handle hebel heble hycel hycle jubel juble kabel kable kafel kafle kapsel kapsle kartofel kartofle kaszel kaszle kibel kible kitel kitle knebel kneble knedel knedle knypel knyple kogel-mogel kogle-mogle krężel krężle kufel kufle kumpel kumple kundel kundle kurdupel kurduple marsel marsle mendel mendle mitel mitle nobel noble opel ople pantofel pantofle pędzel pędzle pohybel pohyble popychel popychle precel precle pudel pudle pytel pytle raszpel raszple rondel rondle rozbratel rozbratle rubel ruble rudel rudle rumpel rumple rydel rydle skobel skoble sopel sople stempel stemple strudel strudle szczebel szczeble sznycel sznycle szpadel szpadle szpicel szpicle szpindel szpindle sztaksel sztaksle sztapel sztaple szwindel szwindle topsel topsle trznadel trznadle wafel wafle weksel weksle werbel werble węgiel węgle wróbel wróble zydel zydle.

Jak widać na powyższych przykładach – pary wyrazów w obu liczbach gramatycznych różnią się jedynie odwróconymi (lustrzanymi) zakończeniami
-el/-le. W języku angielskim (w liczbie pojedynczej) jest szereg słów mających zakończenia -le, które są identyczne z polskimi (w liczbie mnogiej) odpowiednikami (cable - kable, capsule - kapsle, double - deble, kibble - kible, poodle - pudle, rouble - ruble, triangle - triangle, waffle - wafle).

Mistrz polskiej ortografii, Maciej Malinowski, omawia tytułowe hasła na swojej witrynie –
"Według Nowego słownika poprawnej polszczyzny PWN (A. Markowski) możemy się dziś posługiwać tym słowem na trzy sposoby: to scrabble, te scrabble i potocznie ten scrabble (niemożliwa jest forma ten scrabbel, jak ten puzzel; cóż by to miało znaczyć?) W pierwszym wypadku i trzecim wymawiamy [to skrabl, [ten skrabl], w drugim [te skrable]. Gra się więc w to scrabble [skrabl] (w rodzaju nijakim wyraz ten pozostaje nieodmienny), w tego scrabble'a [tego skrabla] (tutaj rodzaj męski i odmiana: temu scrabble'owi, z tym scrabblem, o tym scrabble'u) albo w te scrabble [te skrable] (odmiana: tych scrabbli, tym scrabblom, z tymi scrabblami, o tych scrabblach)".

Przypomnijmy, że słowniki mają również z tym scrabble’em.
Prawda, jakie to proste?! To nie zwykli Polacy takie dziwactwa wymyślają – to nasi poloniści. Ale jeśli ich zapytać, to twierdzą, że oni jedynie rejestrują istniejące wyrazy, że oni ich nie lansują... Przecież naród polski w swojej wielkiej masie i w swojej ludowej mądrości nie wymyśliłby takich zawiłości; przecież czuć tu kaprysy z pogranicza absurdu filozoficzno-polonistycznego, co zresztą zauważa cytowany mistrz - Z czasem językoznawcy postanowili jednak... skomplikować nam życie!

Układając słowniki mają także kłopoty z wyrazami pochodnymi i tworzą na światowych polskich salonach dwojakie dziwactwa - scrabble'owy oraz scrabblowy, czyżby również puzzlowy, kiedy najprostsze rozwiązanie leży na progu zwykłego polskiego domu – skrablowy oraz puzlowy?! Wszak - cyplowy deblowy dizlowy handlowy kablowy kaflowy kuflowy meblowy niklowy pantoflowy rublowy soplowy stemplowy waflowy wekslowy węglowy.

Zatem - będą grali skrabliści (nie scrabbliści); znakomite skrablistki (nie scrabblistki); znani skrablowi (nie scrabblowi) wyjadacze; skrablowa (nie scrabble'owa) rutyna; to zostało zagrane iście skrablowo (nie scrabble'owo) a. skrabliście (nie scrabbliście).
Australijska odmiana buszu to scrub [skrab] (ang.), ale przecież mamy już polskie słowo skrub.

Słowa powinny być przyjmowane do języka w sposób dla niego naturalny. Spójrzmy na podobny wyraz skrupuł - ang. scruple, franc. scrupule, wł. scrupolo, łac. scrupulus, hol. scrupule, hiszp. escrúpulo. Czy dostrzegamy jakieś wskazówki?

Po powyższych rozważaniach -
proponuję zaakceptować polskie wyrazy
skrabel/skrable, puzel/puzle
i wpisać je do naszego słownika
ignorując niepolskie a ?ródłowe słowa.

Są kłopoty z polskimi określeniami członków zespołu The Beatles – Bitlesi czy Bitelsi? A jeden z nich to Bitles czy Bitels? No i ich fani lub (dawniej) osoby upodabniające się do nich – bitlesi czy bitelsi? A może pójść na kompromis? Skoro jeden skrabel, puzel, gryzel, to jeden bitels, zaś jeśli dwa skrable, puzle, gryzle, to dwaj bitlesi?

Wracając do nazwy francuskiego miasta Grenoble – w naszym języku jest wymawiana z francuska i jest nieodmienna. A można byłoby ustalić polską nazwę Grenoble (liczba mnoga o wzorze wg otrzymali trzy noble - nagrody Nobla). Zatem - Na tej mapie nie ma Grenobli, Grenoblom poświęcimy więcej czasu, Ze szczytu widzimy odległe Grenoble, Pod Grenoblami doszło do tragicznej katastrofy polskiego autokaru, O Grenoblach opowiadano godzinami.

To Los gra w kości i żongluje skrablami oraz puzlami naszego życia. Także na ostatnim zakręcie autobusu, przed mostem niedaleko Grenobli.

Wysłano 6 sierpnia 2007 do Rady Języka Polskiego
10 sierpień 2007

Mirosław Naleziński, Gdynia 

  

Archiwum

Co pomaga zrozumieć czym był komunizm
luty 26, 2009
Jadwiga Staniszkis
Horror w autokarze Grey Hound - Kanada
sierpień 1, 2008
Elzbieta Gawlas Toronto
"Wolne media w TVP"
maj 27, 2004
Zarzewie III wojny swiatowej
luty 17, 2003
ks. Czeslaw Bartnik
Opus Diaboli
grudzień 26, 2005
Mirosław Sieja
Obronić Polskę - to też obronić polskiego rolnika
maj 3, 2003
przesłała Elżbieta
Polacy wybierają suwerenność !
marzec 17, 2007
marduk
Prezydent przestrzega przed pomysłami na "karykaturę RP"
listopad 11, 2004
Kontrola rezerw Iraku przez USA za pomocą wojska
lipiec 28, 2008
Iwo Cyprian Pogonowski
Najbardziej zabezpieczony majątek w Polsce
sierpień 6, 2002
PAP
Pokój Busha
styczeń 23, 2005
zaprasza.net
Spółdzielcza ciuciubabka
luty 8, 2009
Witold Filipowicz
"Czy Papież przeprosi ofiary Solidarności" (2)
listopad 14, 2003
Leszek Skonka
Spostponowany rencista-rekordzista
luty 21, 2007
Mirosław Naleziński, Gdynia
Brońcie się przed policyjnym zamachem stanu!
padziernik 20, 2004
cywilizowany
Zdjęcia nowego fiata sprzedam. Za 600 zł
luty 12, 2007
INTERIA.PL
Mundial i cykliści
czerwiec 15, 2006
StefanDetko
Ach te media. Fantazja u nich, że hej!
lipiec 30, 2004
PAP
Antyrakietowy ser szwajcarski
czerwiec 14, 2007
Bartłomiej Kozek
Czarne chmury nad Iranem – geopolityczna mapa świata na początku 2006
styczeń 21, 2006
Gracjan Cimek -
więcej ->
 
   


Kontakt

Fundacja Promocji Kultury
Copyright © 2002 - 2012 Polskie Niezależne Media