ZAPRASZA.net POLSKA ZAPRASZA KRAKÓW ZAPRASZA TV ZAPRASZA ART ZAPRASZA
Dodaj artykuł  

DEMOKRACJA BEZPOŚREDNIA ARTYKUŁY COVID-19 CIEKAWE LINKI 2002-2009 NASZ PATRONAT DZIŚ W KRAKOWIE DZIŚ W POLSCE

Ciekawe strony

Rząd Stanów Zjednoczonych CELOWO niszczy żywność amerykańskich Farmerów i stymuluje kryzys zaopatrzenia w żywność 
Jakiś czas temu na oficjalnej stronie ONZ ukazał się artykuł "Korzyści z głodu na świecie". Wprawdzie szybko go usunięto, lecz nadal jest dostępny w internetowych archiwach 
LESZEK MILLER. Najgorszy premier w historii Polski 
Dziś wielu stara się przedstawiać go jako autorytet – idol liberalnych mediów, a nawet, ku zaskoczeniu, części młodej prawicy. Ale kiedy spojrzymy na fakty, jego rządy z lat 2001–2004 jawią się jako czas biedy, bezrobocia i gigantycznej korupcji.
 
Zabójcze leki - prof. Stanisław Wiąckowski - 15.03.2017 
Zapis wykładu prof. Stanisława Wiąckowskiego omawiającego m.in. leki i ich składniki, które wbrew powszechnym opiniom nie leczą, a wręcz przyczyniają się wzrostu zgonów. Wiedza ta jest ukrywana przez koncerny farmaceutyczne, a nazwy leków zmieniane i dalej są dopuszczanie i promowane w sprzedaży mimo wiedzy, iż ich działanie jest zabójcze. 
LIST OTWARTY-PETYCJA w interesie publicznym do Marszałków i Radnych wszystkich województw 
Drogi Czytelniku!
Jeśli chcesz wzmocnić oddziaływanie poniższego pisma-petycji, to możesz wysłać takie samo albo podobne pismo-petycję od siebie lub większej liczby osób lub od organizacji.  
Światowy dług 
Ciekawe kto jest "wierzycielem" tego długu? 
Dr. Jeff Barke przerywa milczenie o COVID19 
 
Aresztowanie Prezydenta Korei Południowej 
 
Damian Garlicki - ratownik medyczny przypomina! 
 
5 przykładów izraelskich zbrodni wojennych w Strefie Gazy 
 
Nowa książka Sucharita Bhakdiego - przedstawiona w rozmowie z Andreasem Sönnichsenem i Martinem Haditschem 
Profesor Sucharit Bhakdi i jego żona profesor Karina Reiss opublikowali bestseller „Corona False Alarm”. Istnieje wstępny fragment nowej książki zatytułowanej „Corona unmasked”, którą można bezpłatnie pobrać z Goldegg Verlag. W dyskusji wideo zorganizowanej przez RESPEKT PLUS z profesorami Andreasem Sönnichsenem i Martinem Haditschem, Bhakdi przedstawił rozdział o szczepieniach i ich konsekwencjach. Fragment nowej książki „Corona unmasked” jest dostępny do pobrania z Goldegg Verlag  
The Corbett Report 
Kanał YT niezależnego dziennikarza James'a Corbett'a  
Człowiek 2.0 
Nanoszczepienia i Transhumanizm, MODERNA w natarciu na mR 
Śledztwo w sprawie zbrodni wojennych w Strefie Gazy  
To "pierwsze w historii ludobójstwo transmitowane na żywo... Jeśli ludzie są nieświadomi, to są świadomie nieświadomi" 
Ljubljana - protesty przeciwko szczepieniom 
29 września 2020 roku po incydencie na obwodnicy Lublany trwa na Placu Republiki protest przeciwko szczepieniom Covid-19
 
Cała prawda o World Trade Center 
Filmik dokumentalny przedstawiający wydarzenia z 11 września 2001 roku. 
Egzekucja nad dr.Ratkowską wstrzymana 
Patologia w środowisku medycznym 
Szczepionka do zabijania Ludzi 
Eksplozja nowotworów, zawałów i chorób po zastrzykach na Covid.
W dn. 8 lutego 2023 r. Dr David Martin gościł w programie 'Stew Peters Show' aby omówić niezaprzeczalny związek tzw. "szczepionek" na Covid z obserwowaną na całym świecie eksplozją nowotworów, zawałów serca i wielu innych chorób.…
 
Israelis protest in Jerusalem against PM Netanyahu 
Netanyahoo is a criminal just like Trumpy wumpy
Netanyahoo jest kryminalistą tak samo jak tępy głupek 
Atak pistapo w Gdańsku 
Atak "policji" na proteście w czasie przemowy Krzysztofa Kornatowicza - Gdańsk - 10.10.2020r.  
Ponad 5 lat po kowidzie wojna wobec uczciwych lekarzy trwa dalej 
Zbrodniarze kowidowi niszczą lekarzy 
więcej ->

 
 

Puzle w skrablach

Niejeden profesor spoza polonistycznej branży miałby poważne trudności z bezbłędną deklinacją omawianych poniżej wyrazów (rzekomo!) polskich...

Rumia słynie z corocznych dyktand z języka polskiego. Kiedy przeczytałem, że tamże odbędą się VI Mistrzostwa Wybrzeża w Scrabble, coś zazgrzytało. Oczywiście - słowo scrabble w zestawieniu z ideą dyktanda z języka ojczystego! Gdyby nie było wzmianki o Rumi (zapisywanej często przez rodaków spoza Trójmiasta jako Rumii), to można byłoby sądzić, że owe mistrzostwa odbywają się w mieście Scrabble (jak igrzyska w Grenoble)...

Scrabble [skrejbl] jest grą słowną opracowaną przez Alfreda Buttsa w 1931 roku. Jednocześnie jest to nazwa chroniona prawami autorskimi, zatem w tym sensie nie podlega tłumaczeniu. Być może ktoś powoła się na prawną ochronę z tego powodu, jednak chciałbym zauważyć, że gdyby ktoś zastrzegł handlowe nazwy typu Tennis, Zeppelin, Diesel, Computer, Curie, to przecież absurdem byłoby żądanie od nas niestosowania polskich wyrazów - tenis, cepelin, dizel, komputer, kiur. Oczywiście, jeśli wymienione nazwy wchodzą w skład nazwy własnej (np. handlowej lub imprezy sportowej), to wówczas piszemy wg oryginalnej nazwy. Zresztą scrabble po polsku nawiązuje do bazgrania oraz do szukania, zatem twórca nie wymyślił nowego wyrazu, lecz zastosował znane pojęcie. Można byłoby zastanowić się, co poczęliby cudzoziemcy, gdyby pewien nasz rodak wymyślił równie świetną grę pod nazwą... gżegżółka i... zastrzegłby jej nazwę.

Zatem - VI Mistrzostwa Wybrzeża w Skrablach; podobnie w Szachach, w Tenisie, w Krykiecie, a nie Mistrzostwa w Szachy, w Tenis, w Krykiet, a na pewno nie Mistrzostwa w Chess, w Tennis, w Cricket.

Oficjalny słownik polskiego scrabblisty został wydany przez Polską Federację Scrabble. Ciekawe, że ludzie, którzy znają język polski jak mało kto, interesują się językiem ojczystym, z pewnością kontaktują się z mniej lub bardziej znanymi polonistami; otóż ci ludzie posługują się... angielską polszczyzną! Oczywiście, istnieje jeszcze możliwość – to nie poloniści i skrabliści się mylą, ale to autor niniejszego wywodu błądzi!
Istnieje Polski Związek Warcabowy, Polski Związek Szachistów oraz Polski Związek Hodowców Trzmieli, zatem może Polska Federacja Skrablowa albo Polska Federacja Skrablistów lub Polska Federacja Skrabli ewentualnie Polska Federacja „Skrable", jednakże nie Polska Federacja Scrabble!

Słownik Onet/Wilga pokazuje, jak Polak Polakowi może skomplikować słowniczek języka ojczystego, czyli obrzydzić językowe życie –
ten scrabble albo te scrabble, tego scrabble albo scrabble´a, tych scrabbli, tym scrabble albo scrabble´em, tym scrabblom.
Nasz język należy do najtrudniejszych i to bez oryginalnych udziwnień. A słownik słowo scrabble proponuje wymawiać dwojako –
(czytaj: [ten] skrabl albo [te] skrable) ‘gra planszowa, polegająca na układaniu słów w różnych kombinacjach przestrzennych z żetonów z literami’: Grać w scrabble albo w scrabble’a.
Zatem mamy trzy możliwości (dwie jako biernikowe wahania mianownikowo-dopełniaczowe) – gram w skrabl/skrabla (biernik liczby pojedynczej; pod. gram w bilard/bilarda) albo gram w skrable (liczba mnoga; pod. gram w szachy).
Jeśli chciałoby się wymawiać nazwę gry „z angielska”, to wymowa jest i tak inna od tej zaproponowanej w pytaniu, ponieważ słownik angielsko-polski sugeruje wymowę jako skrejbl.

Koszmar - niejeden profesor spoza polonistycznej branży miałby poważne trudności z bezbłędnym powtórzeniem powyższych kilku wyrazów (rzekomo!) polskich. Można przeprowadzić testy na uczelniach... I te wyrazy mogą występować w dyktandach z języka polskiego? Oczywiście! Takie ich prawo, a polskich układaczy dyktand wola lub kaprys, aby je w angielsko-polskiej wersji tam umieścić!

Jakże życie Polaków byłoby prostsze, gdyby nie wymyślano wyrazów polskawo-angielskawych i „od samego początku” rozpowszechniano by najprostsze (a polskie!) rozwiązania...

Obecnie podczas skrablowych (wg omawianej propozycji) turniejów można stosować (istnieje aktualizowany wykaz) jedynie (te) scrabble, (te) puzzle oraz (jeden) puzzel. A można by przecież układać pełną gamę „bardziej” polskich wyrazów, do tego „rozsądniejszych” i byłoby ich po prostu... więcej!

W poradni językowej www.poradnia.pwn.pl zarówno zadający pytania, jak odpowiadający, stosują wyłącznie angielskie odpowiedniki proponowanego wyrazu skrable. Na oficjalnej witrynie Polskiej Federacji Scrabble www.pfs.org.pl dostrzegamy u szczytu strony napis Scrabble w Polsce ułożony ze skrabli (wg niniejszej propozycji).

"Osobliwą grupę ludzi o dużym słowniku biernym stanowią gracze w scrabble. Ale zarazem są oni przykładem na to, że bierna znajomość słowa może być bardzo ograniczona. Aby używać jakiegoś słowa w grze, nie trzeba wiedzieć, co ono znaczy – wystarczy wiedzieć, że należy do języka polskiego i spełnia warunki dopuszczalności w grze". – zauważa profesor Mirosław Bańko.

Układanka obrazkowa to obecnie puzzle, zaś pojedynczy element tej łamigłówki to puzzel. Powinno być jednak – układaliśmy puzle w pocie czoła a ostatni puzel (lub ostatniego puzla) wstawiliśmy dopiero po paru godzinach.

Co ciekawe, obecny wyraz puzzle (jako nibypolski – tu również dziwacznie zachowują się słowniki, a właściwie ich autorzy; wg nich powinno być niby-polski) nie jest wymawiany ani z angielska [pazl], ani z niemiecka [pucle], co można uznać za przejściowa fazę ku polskiej wersji puzle [puzle].

Oczywiście, pojedynczy element to skrabel oraz puzel (podobnie mebel) ze zbioru skrable oraz puzle (podobnie meble), czyli jeden element spośród kompletu skrabli oraz puzli (podobnie mebli). Nasz język powinien być przyjazny już na poziomie przedszkola.

Czyż nie jest łatwiejsza (dla polskiego ucznia i emeryta) deklinacja –
ten mój pierwszy skrabel – puzel (mebel) / te moje pierwsze skrable – puzle (meble)?
Oraz -
nie mamy tego plastykowego skrabla - puzla (mebla) / tych plastykowych skrabli - puzli (mebli);
przyglądam się temu zielonemu skrablowi - puzlowi (meblowi) / tym zielonym skrablom - puzlom (meblom);
znowu widzę ten porysowany skrabel - puzel (mebel); ewentualnie tego porysowanego skrabla - puzla (mebla) / te porysowane skrable - puzle (meble);
nie mogę sobie poradzić z tym zdeformowanym skrablem - puzlem (meblem) / z tymi zdeformowanymi skrablami - puzlami (meblami);
zapomnijmy o tym zgubionym skrablu - puzlu (meblu) / o tych zgubionych skrablach - puzlach (meblach)?

Północnoamerykański nied?wied? to po angielsku grizzly (staroangielskie grisel). Polskie słowniki zgadzają się na jedno z notując grizli, co powinno być argumentem w tworzeniu wyrazów skrable i puzle. A ów miś po polsku mógłby brzmieć bardziej swojsko - gryzel, gryzla, gryzlowi, gryzla, gryzlem, gryzlu; gryzle, gryzli (raczej nie gryzlów), gryzlom, gryzle, gryzlami, gryzlach.

Gdyby uznać wyrazy skrabel - skrable oraz puzel - puzle za polskie, to wpisywałyby się one w ciąg znanych już naszych słów –
bajzel bajzle bąbel bąble bubel buble cypel cyple debel deble dizel dizle (słowniki wolą jednak niepolskie wyrazy diesel diesle) dybel dyble dyszel dyszle farfocel farfocle fąfel fąfle feldfebel feldfeble fuzel fuzle handel handle hebel heble hycel hycle jubel juble kabel kable kafel kafle kapsel kapsle kartofel kartofle kaszel kaszle kibel kible kitel kitle knebel kneble knedel knedle knypel knyple kogel-mogel kogle-mogle krężel krężle kufel kufle kumpel kumple kundel kundle kurdupel kurduple marsel marsle mendel mendle mitel mitle nobel noble opel ople pantofel pantofle pędzel pędzle pohybel pohyble popychel popychle precel precle pudel pudle pytel pytle raszpel raszple rondel rondle rozbratel rozbratle rubel ruble rudel rudle rumpel rumple rydel rydle skobel skoble sopel sople stempel stemple strudel strudle szczebel szczeble sznycel sznycle szpadel szpadle szpicel szpicle szpindel szpindle sztaksel sztaksle sztapel sztaple szwindel szwindle topsel topsle trznadel trznadle wafel wafle weksel weksle werbel werble węgiel węgle wróbel wróble zydel zydle.

Jak widać na powyższych przykładach – pary wyrazów w obu liczbach gramatycznych różnią się jedynie odwróconymi (lustrzanymi) zakończeniami
-el/-le. W języku angielskim (w liczbie pojedynczej) jest szereg słów mających zakończenia -le, które są identyczne z polskimi (w liczbie mnogiej) odpowiednikami (cable - kable, capsule - kapsle, double - deble, kibble - kible, poodle - pudle, rouble - ruble, triangle - triangle, waffle - wafle).

Mistrz polskiej ortografii, Maciej Malinowski, omawia tytułowe hasła na swojej witrynie –
"Według Nowego słownika poprawnej polszczyzny PWN (A. Markowski) możemy się dziś posługiwać tym słowem na trzy sposoby: to scrabble, te scrabble i potocznie ten scrabble (niemożliwa jest forma ten scrabbel, jak ten puzzel; cóż by to miało znaczyć?) W pierwszym wypadku i trzecim wymawiamy [to skrabl, [ten skrabl], w drugim [te skrable]. Gra się więc w to scrabble [skrabl] (w rodzaju nijakim wyraz ten pozostaje nieodmienny), w tego scrabble'a [tego skrabla] (tutaj rodzaj męski i odmiana: temu scrabble'owi, z tym scrabblem, o tym scrabble'u) albo w te scrabble [te skrable] (odmiana: tych scrabbli, tym scrabblom, z tymi scrabblami, o tych scrabblach)".

Przypomnijmy, że słowniki mają również z tym scrabble’em.
Prawda, jakie to proste?! To nie zwykli Polacy takie dziwactwa wymyślają – to nasi poloniści. Ale jeśli ich zapytać, to twierdzą, że oni jedynie rejestrują istniejące wyrazy, że oni ich nie lansują... Przecież naród polski w swojej wielkiej masie i w swojej ludowej mądrości nie wymyśliłby takich zawiłości; przecież czuć tu kaprysy z pogranicza absurdu filozoficzno-polonistycznego, co zresztą zauważa cytowany mistrz - Z czasem językoznawcy postanowili jednak... skomplikować nam życie!

Układając słowniki mają także kłopoty z wyrazami pochodnymi i tworzą na światowych polskich salonach dwojakie dziwactwa - scrabble'owy oraz scrabblowy, czyżby również puzzlowy, kiedy najprostsze rozwiązanie leży na progu zwykłego polskiego domu – skrablowy oraz puzlowy?! Wszak - cyplowy deblowy dizlowy handlowy kablowy kaflowy kuflowy meblowy niklowy pantoflowy rublowy soplowy stemplowy waflowy wekslowy węglowy.

Zatem - będą grali skrabliści (nie scrabbliści); znakomite skrablistki (nie scrabblistki); znani skrablowi (nie scrabblowi) wyjadacze; skrablowa (nie scrabble'owa) rutyna; to zostało zagrane iście skrablowo (nie scrabble'owo) a. skrabliście (nie scrabbliście).
Australijska odmiana buszu to scrub [skrab] (ang.), ale przecież mamy już polskie słowo skrub.

Słowa powinny być przyjmowane do języka w sposób dla niego naturalny. Spójrzmy na podobny wyraz skrupuł - ang. scruple, franc. scrupule, wł. scrupolo, łac. scrupulus, hol. scrupule, hiszp. escrúpulo. Czy dostrzegamy jakieś wskazówki?

Po powyższych rozważaniach -
proponuję zaakceptować polskie wyrazy
skrabel/skrable, puzel/puzle
i wpisać je do naszego słownika
ignorując niepolskie a ?ródłowe słowa.

Są kłopoty z polskimi określeniami członków zespołu The Beatles – Bitlesi czy Bitelsi? A jeden z nich to Bitles czy Bitels? No i ich fani lub (dawniej) osoby upodabniające się do nich – bitlesi czy bitelsi? A może pójść na kompromis? Skoro jeden skrabel, puzel, gryzel, to jeden bitels, zaś jeśli dwa skrable, puzle, gryzle, to dwaj bitlesi?

Wracając do nazwy francuskiego miasta Grenoble – w naszym języku jest wymawiana z francuska i jest nieodmienna. A można byłoby ustalić polską nazwę Grenoble (liczba mnoga o wzorze wg otrzymali trzy noble - nagrody Nobla). Zatem - Na tej mapie nie ma Grenobli, Grenoblom poświęcimy więcej czasu, Ze szczytu widzimy odległe Grenoble, Pod Grenoblami doszło do tragicznej katastrofy polskiego autokaru, O Grenoblach opowiadano godzinami.

To Los gra w kości i żongluje skrablami oraz puzlami naszego życia. Także na ostatnim zakręcie autobusu, przed mostem niedaleko Grenobli.

Wysłano 6 sierpnia 2007 do Rady Języka Polskiego
10 sierpień 2007

Mirosław Naleziński, Gdynia 

  

Archiwum

Ukradnij sobie na zdrowie
kwiecień 16, 2003
Andrzej Kumor
POLSKA - UNIA 15
listopad 24, 2002
Prof. Jerzy Nowak
THE ROLE OF ZIONISM IN THE HOLOCAUST
wrzesień 10, 2006
przysłał Iwo Cyprian Pogonowski
Prowokacja była głośna, wyjaśnienie ciche
listopad 7, 2004
Artur Łoboda
*Wilhelm Gustloff*, statek niby-pasażerski
styczeń 30, 2005
Mirosław Naleziński
"Jedynie słuszna" interpretacja antysemityzmu
styczeń 25, 2004
Policzek dla Unii Europejskiej
luty 3, 2003
PAP
Dramat w Osetii
wrzesień 2, 2004
zaprasza.net
Papież wie, po co przyjeżdża do Polski
sierpień 18, 2002
PAP
17 kwietnia 2008
styczeń 13, 2009
przysłał ICP
Żydzi
grudzień 22, 2004
aaa
Sobie życzymy
SOBCZAK i SZPAK

grudzień 10, 2002
http://www.angora.pl/
Wystąpienie kanclerza Niemiec Gerharda Schroedera
sierpień 2, 2004
PAP
Churchill, rasista uległy Żydom?
listopad 9, 2007
Iwo Cyprian Pogonowski
ONZ przeciw korupcji
listopad 1, 2003
PAP
Przedłużone śledztwo ws. wypłat w EuRoPol Gazie
grudzień 23, 2002
PAP
Pieprz pod prysznicem
listopad 15, 2007
Mirosław Naleziński, Gdynia
Hitler zawsze atakował na wiosnę. Wyjątkiem atak na Polskę.
luty 22, 2003
PAP
Prawda i kłamstwa o marcu 1968 ( Leszek Skonka)
marzec 6, 2005
Dr Leszek Skonka Wrocław 6 marca 2005
Przyczyny ubóstwa Rzeczypospolitej
styczeń 5, 2006
przeslala Elzbieta
więcej ->
 
   


Kontakt

Fundacja Promocji Kultury
Copyright © 2002 - 2026 Polskie Niezależne Media