|
59. rocznica powstania w białostockim getcie
|
|
 Ocaleni z holokaustu muszą nie tylko dać świadectwo zbrodniom, ale też ostrzegać przed nietolerancją i wskazywać wzorce cichego bohaterstwa - apelowali uczestnicy obchodów 59. rocznicy wybuchu powstania w getcie w Białymstoku.
Główne uroczystości odbyły się w piątek przy pomniku odsłoniętym 9 lat temu, upamiętniającym ofiary nierównej, kilkudniowej walki obrońców getta z przeważającymi siłami niemieckimi.
W obchodach uczestniczyła m.in. delegacja dawnych białostockich Żydów mieszkających obecnie w Izraelu oraz żydowska młodzież. Odmówiono kadysz - modlitwę za zmarłych.
Znicze zapłonęły również w piątek pod pomnikiem poświęconym pamięci około ośmiuset Żydów, którzy spłonęli w Wielkiej Synagodze w Białymstoku, podpalonej przez Niemców 27 czerwca 1941 roku.
Zbud?my w sobie najlepsze myśli, jak żyć, jak wychować najmłodsze pokolenie, aby świat stał się jaśniejszy i nigdy nie wróciły ciemności holocaustu - mówiła przy pomniku poświęconym obrońcom getta Felicja Nowak, która przeżyła w nim pobyt.
Attache kulturalny ambasady Izraela w Polsce Beth-Eden Kite podkreśliła, że obowiązkiem wobec przyszłych pokoleń jest kontynuacja budowy mostów pojednania, aby tolerancja szła przed ślepą nienawiścią, aby potępiać antysemityzm we wszystkich jego formach i uczyć się, jak znowu żyć w pokoju.
Przewodniczący żydowskiej gminy wyznaniowej w Warszawie Piotr Kadlczik dodał, że po holokauście ciągle są takie miejsca, jak Treblinka, Oświęcim. Takie miejsca pojawiają się na ulicach Jerozolimy, Hajfy czy Tel Awiwu - mówił Kadlczik w czasie uroczystości. Powstanie w białostockim getcie uznawane jest za drugi pod względem wielkości, po Warszawie, zryw ludności żydowskiej w walce z Niemcami.
Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej w 1941 roku hitlerowcy wkroczyli do Białegostoku i prawie natychmiast spalili dwie żydowskie dzielnice. Wielką bożnicę, w której Żydzi próbowali się schronić, podpalono wraz z przebywającymi w niej lud?mi.
16 sierpnia 1943 roku w białostockim getcie wybuchło powstanie. Bezpośrednim powodem akcji zbrojnej były niemieckie przygotowania do likwidacji getta. Nierówna walka trwała kilka dni - wśród historyków nie ma zgodności, jak długo trwało powstanie. Na pomniku obrońców getta widnieje napis, że walki trwały między 16 a 25 sierpnia 1943 roku.
Słabo uzbrojonych powstańców było trzystu. Niemców -dziesięć razy więcej. Używali czołgów i samolotów. Główne walki w getcie toczyły się 16 sierpnia. W kolejnych dniach broniły się już tylko pojedyncze punkty oporu.
Przed wojną w Białymstoku było ok. 40 tys. Żydów. Wiceprezydent miasta Krzysztof Teodoruk podkreślał w czasie piątkowych uroczystości, że Białystok był wtedy znaczącym ośrodkiem kultury i religii żydowskiej, a mieszkańcy miasta pochodzenia żydowskiego kształtowali oblicze miasta, jego dorobek gospodarczy, czuli się tutaj dobrze, jak u siebie. Na podstawie materiałów żydowskich, białostocki historyk prof. Adam Dobroński ocenia, że w 1941 roku w Białymstoku mogło przebywać nawet 100 tysięcy Żydów, bo było wielu uciekinierów z innych części kraju.
Gdy zamknięto getto, szacunki żydowskie mówią o 60 tys. osób. Po krwawym stłumieniu powstania i wywózkach do obozów zagłady, z tej społeczności ocalało zaledwie kilkaset osób.
Większą grupę stanowią Żydzi wywiezieni w czasie wojny na Wschód, którym udało się stamtąd wrócić. Obecnie mieszkają najczęściej w Izraelu i USA.
Przy okazji rocznicy, ukazał się pod redakcją prof. Dobrońskiego czwarty tom książki "Białostoccy Żydzi", w którym są relacje osób, które przeżyły wojnę i mieszkają w różnych krajach. |
|
16 sierpień 2002
|
|
PAP
|
|
|
|
7,8 mld złotych "strat" NBP
maj 30, 2008
Dziennik
|
Do przyjaciół gówniarzy
marzec 19, 2007
S.I.W
|
Patrole Egzekucyjne Szkolone przez USA?
grudzień 3, 2005
Iwo Cyprian Pogonowski
|
światu potrzebne jest ukazanie sensu życia
sierpień 14, 2004
ccc
|
ZOMO-owskie tradycje SDPL
czerwiec 15, 2004
Piotr Lisiewicz - Gazeta Polska
|
W R Ó G
grudzień 2, 2006
Dariusz Kosiur
|
Żydzi i rewolucja
październik 24, 2007
Izrael Szamir
|
Inicjatywa Sorosa
listopad 24, 2003
Tygodnik Głos
|
nawroty
wrzesień 28, 2004
|
Odepchnięte dziecięcą nóżką
luty 26, 2008
Bronisław Łagowski
|
Strzały w Wirginii i Skandal w Banku Światowym
kwiecień 23, 2007
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Wojna o cywilizacje - dr Piotr Bein
marzec 12, 2008
przesłała Elzbieta Gawlas
|
Kolejna bitwa o Polskę przegrana
listopad 28, 2006
Artur Łoboda
|
Ataki na Meczety - Wojna Domowa w Iraku?
luty 26, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Według Kołodki, złoty jest przewartościowany
lipiec 26, 2002
PAP
|
Trzy stany PR. SOBCZAK i SZPAK
kwiecień 1, 2003
http://angora.pl/
|
Zapomniane ludobojstwo
styczeń 8, 2009
przeslala Elzbieta Gawlas Toronto
|
30 milionów durniów?
grudzień 15, 2002
Artur Łoboda
|
Mnie nikt nie pytał
październik 25, 2008
Artur Łoboda
|
Pogarda dla Polaków w podręcznikach historii w USA
luty 15, 2009
Iwo Cyprian Pogonowski
|
więcej -> |
|
