|
Imperium czy hegemonia
|
|
 Wiele osób na Zachodzie jest zaskoczona faktem, że tak jak Stany Zjednoczone i Wielka Brytania, Polska ma długą historię wprowadzania demokratycznych innowacji jak i integracji różnych kultur w swoim państwie. Ameryka jest znana ze swojej konstytucji jak i antyimperialnego stanowiska. Anglia szczyci się swoją demokratyczną historią parlamentu i demokratycznych postanowień, z których pierwszym była Magna Carta z 1215 roku. Polskie tradycje demokratyczne są mniej znane.
Norman Davies, autor historycznej książki p.t. "Europa" napisał w Oksfordzie wstęp do książki Jacka Jedrucha ("Constitutions, Elections, and Legislatures of Poland 1493-1993."): "Przypuszczam, że będzie całkowitą nowością [na Zachodzie], że Polska ustanowiła zasadę "Habeas Corpus" [w formie prawa "Neminem Captivabimus"] blisko trzysta lat przed Anglią i zaakceptowała zasadę ‘No taxation without representation' [Nihil Novi] opodatkowywania uzgodnionego z podatnikami, dużo wcześniej nim założono w Ameryce angielskie kolonie."
Tak więc historia Polski czyni z niej godnego partnera NATO, ponieważ wykazała się tendencjami demokratycznymi na ziemi, na której zrodziło się wiele demokratycznych innowacji. Ciekawe, że w przeszłości Polskę nazywano rajem Żydów (Paradisus Judeorum). Dziś to określenie na pewno stosuje się do Stanów Zjednoczonych.
Amerykanie są wychowani w przekonaniu, że państwo ich jest republiką a nie imperium. Sprawa ta staje się coraz bardziej drażliwa w obliczu nowego kierunku zagranicznej polityki amerykańskiej, która w latach 1990-tych broniła "Status Quo," a teraz kierowana przez neokonserwatystow, o dziwo - spadkobierców Trockiego, Żydów, którzy tak jak ich przodkowie chcieli wojny permanentnej o komunizm, to teraz, tacy ludzie jak na przykład Wolfowitz i Perl, chcą wojny permanentnej o ich wersję demokracji opartej o system bezwzględnej poprawności politycznej.
"Center for History and New Media" uniwersytetu George'a Masona opublikował artykuł profesora Schroedera, członka American Historical Association pod tytułem "Is the US an Empire?" (Czy USA Stało się Imperium?") a właściwie czy USA przemienia się w imperium? Schroeder poświęcił swój artykuł różnicom miedzy imperializmem i hegemonią. Zaczął on od powiedzenia: "American Empire is the current rage" (Amerykańskie Imperium jest ostatnim krzykiem mody), czy to w wypowiedziach entuzjastycznych czy też negatywnych; wypowiedziach uznających imperium jako ustrój nieunikniony, czy też witających imperium jako historyczną okazję (opportunity) dla Ameryki. Dyskusja ta opiera się na założeniu, tak przez zwolenników imperium jak i jego przeciwników, w USA i za granicą, przez przyjaciół jak i wrogów, że Ameryka już ma swoją pozycję światowego imperium i jest skierowana na imperialny kurs.
Takie poglądy opierają się na przeświadczeniu, że Ameryka stanowi imperium dlatego, że jest jedyną superpotegą na świecie dzięki swej sile wojskowej, potędze ekonomicznej, wpływom globalnym, sprawności technicznej i naukowej, jak i przymierzy we wszystkich częściach świata. Wydaje się, że słowo "Imperium" opisuje obecną pozycję Ameryki na świecie i jest równoznaczne z określeniami "jednobiegunowy system" lub "niekwestionowana hegemonia." Schroeder krytykuje te poglądy o Ameryce, ponieważ ogólnikowe mówienie o imperium ignoruje prawdę o historycznych losach minionych imperiów. Wobec tego definiuje on imperium jako polityczną kontrolę jednego państwa nad innymi państwami temu państwu podległymi. Czyli państwo - imperium ma ostateczną władzę nad najbardziej żywotnymi decyzjami podległych mu państw. Taki stan rzeczy pociąga za sobą konsekwencje, znane nam z historii imperium rzymskiego, które zostało zniszczone przez latyfundia, wojny prewencyjne i załamanie gospodarki.
Zupełnie czymś innym jest hegemon, który jest pierwszym wśród równych i nie rozkazuje innymi tak, jak to czyni imperium. Hegemon ma przewagę i autorytet nad innymi państwami, ale według Schroedera, ma działać jak koordynator, który pilnuje, żeby w każdej sytuacji decyzja była powzięta, a jednocześnie żeby decyzja ta nie była powzięta bez niego samego i bez zgody innych. Tak więc hegemonia jest możliwa w dzisiejszym świecie państw uważających się za suwerenne, mimo różnic wielkości terytorialnej i siły gospodarczej. Obecne rozpowszechnianie przez imperialistów - neokonserwatystow propagandy, że amerykańskie imperium przyniesie światu demokrację, jest zupełnym nonsensem. Polityka imperialna może tylko prowadzić do ogólnej destabilizacji i wojny. Zawsze w ciągu ostatnich pięciuset lat wybór drogi imperialnej w końcu prowadził do ruiny. Imperia upadły mimo tego, że wprowadzały przejściowy porządek za pomocą terroru, wojen prewencyjnych i ekonomicznego wyzysku.
Hegemon - manager - koordynator ma dużo większą szansę osiągnąć stabilizację i pokój na świecie, niż imperium wymagające absolutnego posłuszeństwa i nie będące w stanie tego wymóc siłą na innych państwach, które chce zmusić do posłuszeństwa. Globalizacja, powstawanie nowych państw, międzynarodowe instytucje, jak i coraz groźniejsze bronie masowego rażenia stwarzają warunki, w których hegemonia jest możliwa i może być nawet pożądana jako gwarancja porządku globalnego. Niestety, doktryna Busha ma ambicje imperialne, a wojna w Iraku, wieloletnia okupacja i permanentna kontrola polityczna nad tym krajem, jak również fizyczne dominowanie w całym Bliskim Wschodzie jest po prostu imperializmem. Ambicje imperialne Busha natrafiają na ciężką próbę w Korei Północnej.
Profesor Schroeder uważa, że jeżeli Ameryka wybierze model imperium, to w końcu na pewno przegra, choć dziś trudno przewidzieć dokładnie przebiegu przyszłych zdarzeń, ale przyniesie nieszczęście sobie i całemu światu. Cytuje on Bushowi powiedzenie Bismarcka: "Teraz jest twoja ostatnia szansa - ale o ile cię znam, to ty z niej nie skorzystasz." Schroeder uważa, że wybór drogi imperialnej przez Amerykę byłby tragedią. Na pocieszenie cytuje inne powiedzenie Bismarcka: "Opatrzność ma w swej opiece durniów, pijaków i Stany Zjednoczone Ameryki."
Materiał nadesłany 31.08.2003
|
|
7 wrzesień 2003
|
|
Iwo Cyprian Pogonowski
|
|
|
|
Izraelskie czołgi wróciły do Strefy Gazy
sierpień 8, 2002
PAP
|
Wyrok zależny od pełnionej funkcji
maj 14, 2006
Mirosław Naleziński, Gdynia
|
Wielki i usilnie przemilczany
grudzień 7, 2006
luzak
|
Różne światy - czyli - co Wy tu robicie?!
październik 25, 2007
Artur Łoboda
|
Wniosek USA do ONZ: wprowadzić powszechny zakaz negowania Holokaustu!
styczeń 24, 2007
bibula- pismo niezależne
|
2009.02.15. Serwis wiadomosci ze świata bez cenzury
luty 15, 2009
tłumacz
|
Odpowied? na pytania, których nie postawiono
listopad 30, 2005
in teria.pl
|
Uważamy za skandal, że polskie władze doprowadzają do poważnego konfliktu z Niemcami i Francją.
marzec 20, 2003
PAP
|
Kolejny przekręt Unii za posrednictwem ARiMR
lipiec 18, 2002
PAP
|
Medialny exodus lekarzy
marzec 24, 2006
Adam Sandauer
|
Duże dzieci chcą wywołać pożar świata
luty 5, 2003
PAP
|
Drugie dno przyznania Polsce i Ukrainie roli organizatorów ME
kwiecień 21, 2007
pnlp
|
Ku rozwadze - zdrajcy
czerwiec 14, 2008
Artur Łoboda
|
Poziom zaufania społecznego
kwiecień 26, 2004
|
Co sie dzieje w tej Polsce ?
kwiecień 8, 2006
przeslala Elzbieta
|
Do Polonii na Swiecie i Polakow w Ojczyznie
kwiecień 23, 2005
przesłała Elżbieta
|
Jeszcze będziemy miło wspominać Busha :)
luty 9, 2008
marduk
|
Umysłowy uwiąd
październik 28, 2008
Karol Jasiński
|
Kolejny dzień
marzec 20, 2007
|
IV RP jest ideą bałamutną
listopad 4, 2006
|
więcej -> |
|
