|
Kiedy nauka w Polsce stanie się częścią nauki światowej?
|
|
 Józef Wieczorek
System zamknięty i niereformowalny
Kiedy nauka w Polsce stanie się częścią nauki światowej?
Komitet Badań Naukowych ma być przekształcony w ministerstwo nauki. Taki jest plan władz KBN. Minister nauki ma decydować o dzieleniu pieniędzy, a uczeni jedynie doradzać i opiniować. Uczeni nie chcą się jednak pozbyć autonomii. Czy powstanie ministerstwa nauki oznacza próbę reformy nauki w Polsce? Można w to wątpić. Brakuje programu zmian systemowych.
Nauka w Polsce jest chora, została wyodrębniona od nauki sensu stricto jako tzw. nauka polska ze specyficznymi dla niej cechami, jak: dominacja stopni i tytułów nad osiągnięciami naukowymi, brak dostępu do informacji o rezultatach badań, brak kontroli i możliwości krytyki poczynań autonomicznych korporacji. Raporty NIK wskazują od dawna na nadużycia w KBN, zgodne z odczuciami obywateli obserwujących znikanie swoich pieniędzy księgowanych po stronie wydatków na naukę. Ale KBN nic sobie z tego nie robi. Uczeni chcą zachować autonomię, ale polega ona głównie na przyznawaniu pieniędzy sobie i swoim, bez żadnej kontroli. Władze KBN chcą ten problem rozwiązać, ale proponują tylko przejęcie dzielenia pieniędzy przez siebie. Tego nie można nazywać reformą.
Istnieje uzasadnione domniemanie, że chodzi głównie o przejęcie łatwego dostępu do kieszeni podatnika. Nie ma programu naprawy kuriozalnego systemu nauki w Polsce, tak aby był kompatybilny z systemem nauki na przykład w USA. Profesorowie tego nie chcą. Utraciliby swoje strefy wpływów. Na obecny system narzekają, ale w gruncie rzeczy jest im z tym dobrze. Mają autonomię, mogą robić, co chcą, za nic nie odpowiadają. Domagają się zmian, ale tylko takich, które by niczego zasadniczo nie zmieniły, a przyniosły większe pieniądze do podziału bez kontroli.
Może by można coś zmienić, gdyby system został otwarty nie na urzędników, jak się projektuje, ale na międzynarodowe społeczeństwo nauki. Ale to zagraża decydentom - profesorom, którzy sami siebie opiniują, a każdy przejaw krytyki ich poczynań czy poglądów, jak za czasów Najwyższego Językoznawcy, kończy się skazywaniem niepokornych na śmierć naukową. Eliminuje się w ten sposób myślących niezależnie: "Stłucz pan termometr, nie będziesz miał pan gorączki" - to jest metoda walki z nadużyciami w nauce polskiej. Za pomocą tłuczenia "termometrów" nie poprawiono jednak stanu nauki w Polsce.
System nauki w Polsce jest zamknięty i - zdaje się - niereformowalny. Sytuacja jest patowa. Rząd nie proponuje otwarcia systemu nauki w Polsce, a co najwyżej ratowanie tzw. nauki polskiej. Wygląda na to, że po przejęciu finansów wszystko ma pozostać po staremu, a nauka polska ma konkurować z nauką zachodnią jak w "dobrych" komunistycznych czasach. Kiedy nauka w Polsce stanie się częścią nauki światowej? W ramach budowy społeczeństwa informacyjnego społeczeństwo nie jest o tym informowane, tak jak nie jest informowane o arcydziełach naukowych powstających za jego pieniądze. Do tych "arcydzieł" tworzonych przez "najlepszych z najlepszych" nie ma dostępu, i to nie dlatego, że jest społeczeństwem analfabetów funkcjonalnych. KBN stworzył bazę "niedanych" na temat projektów badawczych (strona http://www.opi.org.pl/), która, niestety, nie została poddana kontroli NIK. Plan utworzenia ministerstwa nauki nie zakłada, jak się zdaje, wprowadzenia jawności w życiu naukowym, a bez tego nie ma nauki sensu stricto, jest co najwyżej nauka polska.
Autor jest geologiem, byłym wykładowcą UJ.
UWAGA: Tekst ukazał się na łamach Rzeczpospolitej - 2002.10.24
Kontakt: jwieczorek@ans.pl
Artykuł został zamieszczony na stronie - naukowcy - za zgodą dr Józefa Wieczorka
|
|
18 wrzesień 2003
|
|
Naukowcy
|
|
|
|
Patronaria
grudzień 16, 2007
Jacek Majchrowski
|
Apel Komitetu Pamięci Ofiar Stalinizmu do kandydatów na Urząd Prezydenta RP
wrzesień 28, 2005
dr Leszek Skonka
|
Prosba
sierpień 28, 2007
Colas Bregnon - Redaktor Nuda Veritas
|
Współpraca zagraniczna Krakowa - kurtuazja i konkrety
styczeń 22, 2008
krakow.pl
|
Dekalog Polaka
maj 5, 2006
kazik
|
Bąd?my państwem praworządnym
wrzesień 24, 2008
Dariusz Kosiur
|
EBOR dalej inwestuje w Polsce
sierpień 12, 2004
IAR
|
Długa czerwona linia - 2
styczeń 20, 2003
Artur Łoboda
|
Kampania wyborcza - jak reklamy proszku do prania...
październik 2, 2005
Adam Sandauer
|
Dług publiczny 2007
kwiecień 16, 2007
interia.pl
|
Żydzi z USA oszukują ocalałych?
wrzesień 28, 2007
BIBULA
|
Demokraci atakują Busha za interwencję w Iraku
PAP 02:00
listopad 15, 2005
PAP
|
Co oznacza Tak dla UE?
październik 10, 2003
Adam Sandauer
|
Gross a judeocentrysci
luty 21, 2008
Piotr Bein
|
Ministerstwo Finansów będzie skupować waluty
grudzień 6, 2002
IAR
|
Gdzie się podziały pieniądze z Planu Paulsona
styczeń 12, 2009
|
"Patriotyzm jutra"
marzec 24, 2006
www.krakow.pl
|
Degeneracja ustroju demokratycznego
marzec 8, 2007
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Trąd wolnej mowy
sierpień 8, 2003
Andrzej Kumor
|
"Świadek incignito:
wrzesień 6, 2004
|
więcej -> |
|
