|
Homonim czasownikowy różnoczasowy
|
|
Okres wielkich odkryć geograficznych dawno się zakończył. Można jednak żeglować po języku polskim i odkrywać nowe nieznane lądy...
Kowale kuli podkowy aż iskry leciały. [lm/czpe]
Na oderwanej krze kuli się przestraszona foka. [lp/cztr]
Żołnierze myli się w górskim potoku. [lm/czpe]
Podobno saper myli się tylko jeden raz. [lp/cztr]
Jak to w zwyczaju - goście jedli, pili i tańczyli. [lm/czpe]
Konduktor pili pasażerów pociągu do zajmowania miejsc. [lp/cztr]
Policjanci skuli nietrze?wego pirata drogowego. [lm/czpe]
W taką zimną noc, to i każdy pies skuli się w swej budzie. [lp/czpy]
Przestępcy niezwłocznie zmyli się z miejsca zbrodni. [lm/czpe]
I niechaj cię nie zmyli ten dobroduszny ton! [lp/czpy]
Harcerze smacznie spali po wyczerpującej wycieczce. [lm/czpe]
Piroman zapewne ponownie spali kolejne stogi siana. [lp/czpy]
Polacy sporo wydali na zakupy nowych samochodów. [lm/czpe]
Rząd wydali niepożądanych obywateli obcych państw. [lp/czpy]
Sąsiedzi oddali do naprawy swój nowy telewizor. [lm/czpe]
Prawdopodobnie sąd oddali pozew przeciwko Kowalskim. [lp/czpy]
Objaśnienia skrótów:
lp - liczba pojedyncza
lm - liczba mnoga
czpe - czas przeszły
cztr - czas tera?niejszy
czpy - czas przyszły
W przytoczonych parami przykładach można zauważyć, że
- podmioty pierwszych zdań są wyłącznie rodzaju męskoosobowego,
- pierwsze zdania występują wyłącznie w czasie przeszłym,
- podmioty drugich zdań są wyłącznie w trzeciej osobie liczby pojedynczej,
- drugie zdania (jeśli czasownik jest bez przedrostka) występują wyłącznie w czasie tera?niejszym,
- drugie zdania (jeśli czasownik jest z przedrostkiem) występują wyłącznie w czasie przyszłym,
- istnieją czasowniki, które mogą tworzyć omawiane pary zdań tak bez jak i z przedrostkiem (tu - kuli i skuli, myli i zmyli),
- istnieją czasowniki, które mogą tworzyć omawiane pary zdań raczej bez przedrostka (tu - pili),
- istnieją czasowniki, które mogą tworzyć omawiane pary zdań raczej z przedrostkiem (tu - spali, wydali oraz oddali).
Słowo będące czasownikiem, które posiada rozmaite znaczenia w zależności od użytego czasu proponuję określić jako
homonim czasownikowy różnoczasowy.
Ciekawostka - jeżeli bezokoliczniki w pierwszych zdaniach oznaczyć przez
x + ć,
to bezokoliczniki w drugich zdaniach mają postać
x + li + ć
(kuć/kulić, skuć/skulić, myć/mylić, pić/pilić, spać/spalić, wydać/wydalić, oddać/oddalić). W ten sposób można wyszukiwać pozostałe homonimy czasownikowe różnoczasowe.
Wysłano do Rady Języka Polskiego. |
|
22 czerwiec 2007
|
|
Mirosław Naleziński, Gdynia
|
|
|
|
Park kulturowy na Starym Mieście?
maj 30, 2005
Gazeta Wyborcza, 30 maja 2005r.
|
5 lat portalu "zaprasza.net"
maj 13, 2007
Artur Łoboda
|
Program dla bogaczy?
wrzesień 7, 2005
|
Kapitalizm tuż po socjalizmie. Obdarci z wszystkiego
styczeń 29, 2008
Marek Olżyński
|
Kurewsko pedalska "Unia Europejska"
styczeń 19, 2006
Artur Łoboda
|
Konstytucyjna nierówność golizny
maj 2, 2007
Mirosław Naleziński, Gdynia
|
Trzech śmieci
czerwiec 28, 2008
(ls)
|
Jak kradli tak kradną dalej.
90 tys. zł dla 4 osób
kwiecień 1, 2003
PAP
|
Cenzura Internetu przez rząd USA przegrywa z sądami i z Kongresem
lipiec 22, 2007
tłumacz
|
Obywatelski brak zgody na strach
czerwiec 1, 2008
Marek Jastrząb
|
Próby Judaizacji Oświęcimia i Sprawa Jedwabnego
kwiecień 4, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Żaden król polski nie stał na szafocie,
wrzesień 14, 2006
totezja
|
Zadłużenie Skarbu Państwa wzrosło w czerwcu o 2,4%
sierpień 14, 2002
PAP
|
"Jestem Obywatelem USA a nie małpą!"
luty 8, 2004
antycenzor
|
Gdy indoktrynacja zastępuje edukację
maj 5, 2008
Dariusz Kosiur
|
Polskie bagno
wrzesień 3, 2003
IAR
|
Prokuratorski rynsztok
maj 1, 2003
PAP
|
Imperium dostaje zadyszki
październik 10, 2006
Ignacy Nowopolski
|
Jacek Kaczmarski otrzymał fortepian
lipiec 10, 2002
PAP
|
Dialog z Iranem i likwidacja Gauntanamo?
kwiecień 12, 2008
Iwo Cyprian Pogonowski
|
więcej -> |
|
