|
Homonim czasownikowy różnoczasowy
|
|
Okres wielkich odkryć geograficznych dawno się zakończył. Można jednak żeglować po języku polskim i odkrywać nowe nieznane lądy...
Kowale kuli podkowy aż iskry leciały. [lm/czpe]
Na oderwanej krze kuli się przestraszona foka. [lp/cztr]
Żołnierze myli się w górskim potoku. [lm/czpe]
Podobno saper myli się tylko jeden raz. [lp/cztr]
Jak to w zwyczaju - goście jedli, pili i tańczyli. [lm/czpe]
Konduktor pili pasażerów pociągu do zajmowania miejsc. [lp/cztr]
Policjanci skuli nietrze?wego pirata drogowego. [lm/czpe]
W taką zimną noc, to i każdy pies skuli się w swej budzie. [lp/czpy]
Przestępcy niezwłocznie zmyli się z miejsca zbrodni. [lm/czpe]
I niechaj cię nie zmyli ten dobroduszny ton! [lp/czpy]
Harcerze smacznie spali po wyczerpującej wycieczce. [lm/czpe]
Piroman zapewne ponownie spali kolejne stogi siana. [lp/czpy]
Polacy sporo wydali na zakupy nowych samochodów. [lm/czpe]
Rząd wydali niepożądanych obywateli obcych państw. [lp/czpy]
Sąsiedzi oddali do naprawy swój nowy telewizor. [lm/czpe]
Prawdopodobnie sąd oddali pozew przeciwko Kowalskim. [lp/czpy]
Objaśnienia skrótów:
lp - liczba pojedyncza
lm - liczba mnoga
czpe - czas przeszły
cztr - czas tera?niejszy
czpy - czas przyszły
W przytoczonych parami przykładach można zauważyć, że
- podmioty pierwszych zdań są wyłącznie rodzaju męskoosobowego,
- pierwsze zdania występują wyłącznie w czasie przeszłym,
- podmioty drugich zdań są wyłącznie w trzeciej osobie liczby pojedynczej,
- drugie zdania (jeśli czasownik jest bez przedrostka) występują wyłącznie w czasie tera?niejszym,
- drugie zdania (jeśli czasownik jest z przedrostkiem) występują wyłącznie w czasie przyszłym,
- istnieją czasowniki, które mogą tworzyć omawiane pary zdań tak bez jak i z przedrostkiem (tu - kuli i skuli, myli i zmyli),
- istnieją czasowniki, które mogą tworzyć omawiane pary zdań raczej bez przedrostka (tu - pili),
- istnieją czasowniki, które mogą tworzyć omawiane pary zdań raczej z przedrostkiem (tu - spali, wydali oraz oddali).
Słowo będące czasownikiem, które posiada rozmaite znaczenia w zależności od użytego czasu proponuję określić jako
homonim czasownikowy różnoczasowy.
Ciekawostka - jeżeli bezokoliczniki w pierwszych zdaniach oznaczyć przez
x + ć,
to bezokoliczniki w drugich zdaniach mają postać
x + li + ć
(kuć/kulić, skuć/skulić, myć/mylić, pić/pilić, spać/spalić, wydać/wydalić, oddać/oddalić). W ten sposób można wyszukiwać pozostałe homonimy czasownikowe różnoczasowe.
Wysłano do Rady Języka Polskiego. |
|
22 czerwiec 2007
|
|
Mirosław Naleziński, Gdynia
|
|
|
|
Wymiana dowodów do 2007 roku
lipiec 26, 2002
PAP
|
W przedświąteczny weekend zginęło 39 os.
grudzień 29, 2007
Mirosław Naleziński, Gdynia
|
Gdybym...
luty 16, 2005
Marian Hemar (Marian Hescheles 1901-1972)
|
Ochrona Zdrowia
Prawa Rynku a Prawa Człowieka
październik 9, 2004
Adam Sandauer
|
Głupi tylko ma pewność
wrzesień 7, 2002
Jan Kasprowicz
|
Marek Borowski: dobrze chronimy ziemię WP 2002-11-13 (10:46)
listopad 15, 2002
Sygnały dnia
|
Parlament Europejski przeciwny "jednostronnej akcji militarnej" w Iraku
styczeń 31, 2003
PAP
|
Czy jest sens mieszać się w nie swoje sprawy i na jakie profity z wojny liczy Polska?
sierpień 12, 2008
Gregory Akko
|
...und morgen die ganze Welt
grudzień 9, 2003
Andrzej Kumor
|
Dla kogo robił Schnepf?
luty 19, 2007
Tomasz Sommer
|
Rzymska Targowica
październik 29, 2004
Nasz Dziennik
|
Z Kopenhagi negocjatorzy wracają nie z tarczą, ale na tarczy – twierdzi Andrzej Lepper.
grudzień 14, 2002
PAP
|
Hegemonia dolara?
grudzień 16, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Jeden z tysięcy podobnych sędziów
styczeń 6, 2003
PAP
|
Potakiwacze Izraela w USA
lipiec 28, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Osłabianie Rosji kosztem Polski
kwiecień 22, 2007
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Monolog niemowy
lipiec 21, 2008
Marek Jastrząb
|
Kijem i marchewką
marzec 2, 2007
Bogusław
|
Dziennikarze ?
wrzesień 13, 2005
przesłała Elzbieta
|
Statystyka skarg na błędy i wypadki medyczne;
postulowane zmiany prawa
luty 16, 2009
Adam Sandauer
|
więcej -> |
|
